PROF.DR. MEHMET AKKUŞ    
Adı : MEHMET
Soyadı : AKKUŞ
E-posta : akkus@ankara.edu.tr
Tel :
Ünvan : PROF.DR.
Birim : İLAHİYAT FAKÜLTESİ
Bölüm : İSLAM TARİHİ VE SANATLARI BÖLÜMÜ
Kişisel Akademik Bilgiler

Derece

Bölüm/Program

Üniversite

Yıl

Lisans

İlahiyat Fakültesi

Ankara Üniversitesi

1977

Doktora

İslam ve Medeniyetleri Sosyal Bilimler Anabilim Dalı

Ankara Üniversitesi

1985

Doçent

Türk-İslam Edebiyatı Anabilim Dalı

Ankara Üniversitesi

1992

Profesör

Türk-İslam Edebiyatı Anabilim Dalı

Ankara Üniversitesi

2000

 

Üniversitede Aldığı Görevler

 

Üniversite

Yıl

Fakülte Kurulu Üyeliği/Doçent Temsilcisi

Ankara Üniversitesi

1999

Fakülte Kurulu Üyeliği/Profesör

Temsilcisi

Ankara Üniversitesi

2000

İslam Tarihi ve Sanatları Bölüm Başkanlığı

Ankara Üniversitesi

2008-2012

İslâmî İlimler Fakültesi Dekanlığı

Yıldırım Beyazıt  Üniversitesi

2012-2015

 

Doktora Tez Başlığı ve Danışmanı: “Abdullah Salahaddîn-i Uşşâkî (Salâhî)’nin Hayatı ve Eserleri”, Doç. Dr. M. Esad Coşan

 

Kitapları: 

1. Abdi-zâde Hüseyin Hüsameddîn, Amasya Tarihi I, (Mukaddime), (Dr. Ali Yılmaz ile Birlikte), Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, Amasya 1986. 

2. Eyyûbî, Menâkıb-ı Sultân Süleyman (Risâle-i Padişâhnâme), Kültür Bakanlığı, 1000 Temel Eser Dizisi, Ankara 1991. 

3. Abdullah Selâhaddîn-i Uşşâkî (Salâhî)’nin Hayatı ve Eserleri, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, İstanbul 1998. 

4. Hz. Peygamber’e Na’tlar (Dîvân-ı Nu’ût-ı Salâhî), Kariyer Matbaası, Ankara 1999. 

5. Türkçe Konuşma (1-2), (Dr. Cevdet Çakmakçı ile birlikte), Bilimsel Yayın ve Basımevi, Kral Suud Üniversitesi, Riyad 2003. 

6. Türkçe Okuma (1-3), (Dr. Cevdet Çakmakçı ile birlikte), Bilimsel Yayın ve Basımevi, Kral Suud Üniversitesi, Riyad 2005. 

7. Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evlîyâ (I-V), (Prof. Dr. Ali Yılmaz ile birlikte), Kitabevi, İstanbul 2006. 

8. Dîvân-ı Hulûsî-i Dârendevî, (Prof. Dr. Ali Yılmaz ile birlikte), İstanbul 2006.

9. Mektûbât-ı Hulûsî-i Dârendevî, (Prof. Dr. Ali Yılmaz ile birlikte), İstanbul 2006. 

10. Türk Dili ve Edebiyatı Tarihi, Ankara Üniversitesi İLİTAM Ders Kitabı, (Editör) Ankara, 2006. 

11. Hacı Bektâş-ı Velî, Makâlât, (Prof. Dr. Ali Yılmaz ve Dr. Ali Öztürk ile birlikte), T.D.V. Yayınları, Ankara 2007. 

12. Muhammed Behâeddin-i Nakşibendi (k.s.), Evrâd-ı Behâiyye, (Yay. Haz. Prof. Dr. Mehmet Akkuş), Nasihat Yayınları, İstanbul 2007. 

13. Hatibî, Tezkire-i Şuarâ-yı Bağdâd, (Haz. Prof. Dr. Mehmet Akkuş), İstanbul 2008. 

14. Süleyman Çelebi, Mevlid, (Haz. Mehmet Akkuş-Uğur Derman), Diyanet İşleri Başkanlığı Yayını, Ankara 2008. 

15. Sultan Memdûh, Mahzenü'l-Esrâr (I-III), (Ahmet Turan Arslan vd. ile birlikte), Siirt 2009. 

16. Seyyid Hacı Kâsım el-Bağdâdî Nesep ve Nesli (Arvasîler), (Haz. Maliki Ejder Arvas), (Ter. Prof. Dr. Mehmet Akkuş) 

17. Sultan Memdûh, Dîvan-ı Münîbî (I-II), (Ahmet Turan Arslan vd. ile birlikte), Siirt 2013. 

18. Hüseyin Fahreddîn el-Mevlevî, Müntehabât-ı Fahrî, (Dr. Abdülmecit İslamoğlu ve Yrd. Doç. Dr. Abdurrahman Adak ile birlikte), Mevlânâ Kültür ve Sanat Vakfı Yayınları, Ankara 2010. 

19. Hüseyin Vassâf, Hâtıra-i Hicâziyye, Kubbealtı Yayınları, İstanbul, 2012. 

20. Hüseyin Vassaf, Gerçeği Gösteren Ayna-Mir’ât-ı İncilâ-yı Hakîkat, (Mustafa Tatcı ile birlikte), H Yayınları, İstanbul 2016.

21. Hüseyin Vassaf, Gül Bahçesinden Mektuplar-Mürâselât, H Yayınları, İstanbul 2016.

 

Makaleleri:  

1. “Yiğitbaşı Veli Ahmed Şemseddîn-i Marmaravî’nin Hayatı ve Eserleri I”, İlim ve Sanat, Sayı: 21, Eylül-Ekim 1988, Ankara, s. 29-32. 

2. “Yiğitbaşı Veli Ahmed Şemseddîn-i Marmaravî’nin Hayatı ve Eserleri II”, İlim ve Sanat, Sayı: 22, Kasım-Aralık 1988, Ankara, s. 60-63. 

3. “Mehmed Emin-i Tokadî ve Menakıbnâmesi”, İlim ve Sanat, Sayı: 11, Ocak-Şubat 1987, Ankara, s. 81-83. 

4. “Kahire/Mısır’da Osmanlı Dönemi Eserlerinde Türkçe Manzum Kitabeler”, Vakıflar Dergisi, Ankara 1991, XXXII/383-419. 

5. “Şair Hatîbî ve Tezkîre-i Şu’arâ-yı Bağdâd’ı”, Türk Tarih Kurumu Belleten, C. LIX, Aralık 1995, Sayı: 226, s. 621-642. 

6. “Edebiyatımızda Regâibiyye ve Salâhî’nin Matlau’l-Fecr’i”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Ankara 1992, C. XXXII, s. 129-153. 

7. “19. Asırda Bir Bektaşi İcâzetnâmesi”, Tasavvuf İlmî ve Akademik Araştırma Dergisi, Yıl: 1, Sayı: 1, Ağustos 1999, s. 27-39.

8. “Dede Garkınzâdeler”, Tasavvuf İlmî ve Akademik Araştırma Dergisi, Yıl: 1, Sayı: 2, Ankara 1999, s. 21-31. 

9. “Araplara Türkçe Öğretimi (Osmanlı Dönemi)”, Diyanet İlmi Dergi, Osmanlı Devleti’nin 700. Kuruluş Yıl Dönümü Özel Sayı: C. XXXV, Sayı: 1, Ocak-Mart 1999, s. 83-96. 

10. “Sultan III. Selim’in Mescid-i Nebevîde’ki Dört Na’tı”, Tasavvuf İlmî ve Akademik Araştırma Dergisi, C. II, S. 5, 2001, s. 53-56. 

11. “Şeyh Ali ve Risâle-i Hâl-i Merdân”, Tasavvuf İlmî ve Akademik Araştırma Dergisi, C. III, S. 9, Temmuz-Aralık 2002, s. 39-52. 

12. “Farklı Bir Ahilik İcâzetnâmesi”, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, Ankara 2002, C. VIII, S. 21, s. 95-100. 

 

Kitap Bölümleri:  

1. “Seyyid Yahya-yı Şirvânî”, Sahâbeden Günümüze Allah Dostları, Şule Yayınları, İstanbul 1995, VII/402-404. 

2. “Abdullah Selahaddîn-i Uşşâkî”, Sahâbeden Günümüze Allah Dostları, Şule Yayınları, İstanbul 1995, VIII/420-425.

3. “İbrahim Nazîra Efendi”, Sahâbeden Günümüze Allah Dostları, Şule Yayınları, İstanbul, 1995, VIII/402-403. 

4. “Cemâleddîn-i Uşşâkî”, Sahâbeden Günümüze Allah Dostları, Şule Yayınları, İstanbul. 

5. “İsmâil-i Rûmî”, Sahâbeden Günümüze Allah Dostları, Şule Yayınları, İstanbul 1995, VIII/222-223. 

6. “Hüsâmeddîn-i Uşşâkî”, Sahâbeden Günümüze Allah Dostları, Şule Yayınları, İstanbul 1995, VIII/134-136. 

7. “Beşiktaşlı Yahyâ Efendi”, Sahâbeden Günümüze Allah Dostları, Şule Yayınları, İstanbul, 1995, VIII/128-132. 

8. “Ali Behcet Efendi”, Sahâbeden Günümüze Allah Dostları, Şule Yayınları, İstanbul, 1995, VIII/366-368. 

9. “Edebiyatımızda Mevlid Türü ve Mevlidler”, Mevlid Külliyatı (I-III), DİB. Yayınları, Ankara 2016, II/11-23. 

10. “Abdullah Salâhaddîn-i Uşşâkî (Salâhî) ve Mevlidi”, Mevlid Külliyatı (I-III), DİB. Yayınları, Ankara 2016, II/481-510

 

Ansiklopedi Maddeleri:  

1. “Gaybet”, DİA, İstanbul 1996, XIV/409-410. 

2. “Hacı Halife”, DİA, İstanbul 1996, XIV/476-477. 

3. “Hüsameddin-i Uşşâkî”, DİA, İstanbul 1998, XVIII/515. 

4. “İsmail Rûmî”, DİA, İstanbul 2001, XXIII/120. 5. “Nazîrâ İbrahim Efendi”, DİA, İstanbul 2006, XXXII/454-455

 

Ulusal ve Uluslararası Bildirileri:  

1. “Mehmet Emîn Tokadî’nin Hayatı ve Şahsiyeti”, Türk Tarihinde ve Kültüründe Tokat Sempozyumu (2-6 Temmuz 1986), Ankara 1987. 

2. “Hacı Bayram-ı Velî’nin Hayatı Tasavvuf Anlayışı ve Hakkında Yayımlanmamış Medhiyeler”, IV. Vakıflar Haftası Tebliğleri, s. 161-166. 

3. “Tasavvufun Anadolu’ya Girişi ve İslamlaşmada Rolü”, Tanımı, Kaynakları ve Tesirleriyle Tasavvuf, Seha Neşriyat, İstanbul 1991, s. 133-142. 

4. “Osman Hulûsî Efendi’nin Mektubat’ı”, Somuncu Baba ve Es-Seyyid Osman Hulusi Efendi Sempozyumu (18 Haziran 1995-Dârende), Tebliğler, Ankara 1997, 207-213. 

5. “İsimlerimizde Gülün Kokusu ve Rengi”, I. Ulusal Isparta Gül Sempozyumu (2-3 Haziran 2005 Isparta), Gül Kitabı Gül Kültürü Üzerine İncelemeler, Isparta, s. 59-67. 

6. “Çerkeşli Mehmet Hilmi Efendi ve Manzûm Mevlid’i”, Geçmişten Geleceğe Çankırı III. Bilgi Şöleni (28-29 Eylül 2005) Bildirileri, s.41-79. 

7. “Özbekistan’dan Anadolu’ya İlim ve İrfan Göçü”, Uluslararası İslâm Dünyası Âlimleri ve Düşünürleri Yurdu Özbekistan Sempozyumu (13-14 Kasım 2007 -Semerkand ve Buhara). 

8. “Prof. Dr. Hüseyin Mûcib Mısrî ve Vesiletü’n-Necât’ın Arapça Tercümesi”, Uluslararası Süleyman Çelebi ve Mevlid-Yazılışı, Yayılışı ve Etkileri- Sempozyumu, (18-19 Ekim 2007 Bursa), s.396-405. 

9. “Yiğitbaşı Veli’nin Hayatı ve Eserleri”, Manisalı Yiğitbaşı Velî Ahmed Şemseddîn-i Marmaravî Sempozyumu (26 Nisan 2008- Manisa).

10.“et-Tasavvuf ve’l-Mutasavvife fî Tataristan (Tataristan’da Tasavvuf ve Mutasavvıflar)- Arapça”, Uluslararası İslam Kültür Tarihinde Kazan Sempozyumu, 23-25 Ekim 2008, Kazan. 

11. “Bağdat ve Civarında Türk Kültürü”, Uluslararası İslâm Medeniyetinde Bağdat (Medînetü’s-Selâm) Sempozyumu (7-9 Kasım 2008-İstanbul) Bildirileri, İstanbul 2011, II/251-259. 

12. “Elmalı’da Bir İrfân Okulu”, Elmalı’nın Canları İrfan ve Sevgi Sempozyumu (1 Ağustos 2009 Elmalı-Antalya). 

13. “Hulûsî Efendi’nin Mektubat’ında İhramcızâde”, İhramcızâde İsmail Hakkı Toprak Sempozyumu (04.10.2009 Sivas), Bir Gönül Eri İhramcızade İsmail Hakkı, Buruciye Yay., Sivas 2010, s. 211-219. 

14. “Mevlevî Tarîkatı Müntesibi Sultan V. Mehmed Reşad Dönemi’nde Hey’et-i Mevleviyye’nin Konya Ziyareti Günlüğü (4-12 Haziran 1912)”, Uluslararası Mevlânâ Sempozyumu (8-12 Mayıs 2007/ İstanbul-Konya)”, (Prof. Dr. Nesimi Yazıcı ile birlikte), Uluslararası Mevlânâ Sempozyumu Bildirileri, İstanbul 2010, I/123-174. 

15. “Arap Edebiyatının Türk Edebiyatı Üzerindeki Etkisi”, Türk Kültür Haftası Etkinlikleri (25-29 Nisan 2010 Riyad-Suudi Arabistan).

16. “Feridüddîn-i Attâr’ın Eserlerinin Türkçe Tercüme ve Şerhleri”, Uluslararası Türk-İran Kültür Tarihinin Müşterek Bir Halkası Feridüddîn-i Attâr Sempozyumu, 24-25 Mayıs 2010 Nişabur/ İran; 4 Kasım 2010 Ankara.

17. “Somuncu Baba Gibi İlim ve İrfan Erlerinin Temel Vasıfları”, Uluslararası Somuncu Baba ve Kültür Çevresi Sempozyumu (23-24 Eylül 2011-Aksaray) Bildiri Kitabı, Ankara 2012, s. 56- 59.

18. “XX. Asırda Hazırlanmış Bir Sûfîler Ansiklopedisi Sefîne-i Evliyâ ve Kültür Tarihimizdeki Yeri”, Uluslararası Klasik Türk Edebiyatında Biyografi Sempozyumu (6-8 Mayıs 2010 Nevşehir) Bildirileri, Atatürk Kültür Merkezi Yay., Ankara 2011, s. 3-14. 

19. “Hüseyin Vassaf Beye Göre Mısrî”, III. Uluslararası Malatyalı Niyazî-i Mısrî Sempozyumu (2-3 Kasım 2012-Malatya). 

20. “Arap ve Türk Edebiyatında Dini Edebiyatın Müşterekleri”, İslâmî Türk Edebiyatı Sempozyumu, İstanbul 2012, s. 271-280.

21. “Hüseyin Vassâf ve Şâbânîliğin Coğrafyası”, I. Uluslararası Şeyh Şa’bân-ı Velî Sempozyumu -Şeyh Şa’bân-ı Velî’yi Anma ve Anlama-, (4-6 Mayıs 2012), Kastamonu 2012, I/147- 157. 

22. “İbrahim Gülşeni ve Mısır’da Halvetîlik”, Uluslararası Seyyid Yahyâ Şirvânî ve Halvetîlik Sempozyumu 21-23 Kasım 2013-Eskişehir.

23. “Abdülaziz Mecdî Efendi ve Şiirlerinde Dinî Muhtevâ”, Uluslararası Balıkesir’e Değer Katan Şahsiyetler Sempozyumu (7-8 Kasım 2013 Balıkesir). 

24. “Nâbî’nin Zekeriya Camii Tamirine Tarih Manzumesi”, Vefatının 300. Yıldönümünde Şair Nâbî Sempozyumu (7-8 Aralık 2012Şanlı Urfa) Bildirileri, Ankara 2014, s. 505-511. 25. “Kalb-i Selîm Sahibi İhlaslı Mü’min”, Din Hizmetleri ve İhlas Sempozyumu (13-15 Mart 2015 Adıyaman). 


Yönetilen Yüksek Lisans Tezleri:
 

1. Orhan Bağış, Niyazî-i Mısrî Divânında Din ve Tasavvuf, Ankara 1995. 

2. Muhittin Öztürk, İbnülemin Mahmut Kemal İnal’ın Hayatı ve Eserleri, Ankara 1996. 

3. Necdet Şengün, Hasan Sezayî-i Gülşeni ve Eserlerindeki Dinî-Edebî Muhteva, Ankara 2001. 

4. Abdülmecit İslamoğlu, Himmetzade Abdullah (Abdî), Hayatı Eserleri ve Dîvân-ı Nu’ût’u, Ankara 2003. 

5. Fatma Ergin, Hüseyin Kudsî-i Edirnevî’nin Hayatı ve Pend-i Mahduman Adlı Eseri, Ankara 2003. 

6. Necati İşler, Su’ûdu’l-Mevlevî, Hayatı, Eserleri ve Divânı (Zâdegân), Ankara 2005. 

7. Mehmet Şahin, Mustafa Fevzi b. Numan’ın Hayatı Eserleri ve Dinî Edebiyatla İlgili Şiirleri, Ankara 2006. 

8. Neriman Baybara, Kureyşî-zâde Mehmet Feyzi Efendi, Hayatı ve Eserleri, Ankara 2007. 

9. Yasin Güngör, İznikli Mustafa Selami’nin Hayatı ve Eserleri, Ankara 2008. 

10. İklima Gençdoğan, Aziz Mahmud Hüdayi Divanı’nda Dinî Muhteva, Ankara 2010. 

11. Nurhan Ramazanoğlu Özcan, Seyyid İbrahim Hanif’in Hayatı, Eserleri ve Hasıl-ı Hacc- ı Şerif li-Menazili’l-Harameyn Adlı Eserin İncelenmesi, Ankara 2011. 

12. Esma Polat, Eşref Edip Fergan’ın Hayatı, Eserleri ve Edebî Kişiliği, Ankara 2011. 

13. Halim Yar, Halil Nûri Bey Divânı'nda Dinî-Edebî Muhteva, Ankara 2014.

14. İbrahim Karataş, Balıkesirli Abdülaziz Mecdî ve Divânı (İnceleme-Metin), Ankara 2015. 

15. Mustafa Elik, Nâilî Divanı’nda Divânı'nda Dinî Muhteva, Ankara 2015. 

 

Yönetilen Doktora Tezleri:  

1. Zülfikar Güngör, Türk Edebiyatında Türkçe Manzum Hilye-i Nebeviler ve Nesimi Mehmed’in Gülistan-ı Şemail’i, Ankara 2000. 

2. Ali Öztürk, XVI. Yüzyıl Halveti Şiirinde Din ve Tasavvuf, Ankara 2003. 

3. Hikmet Atik, Nakşi Ali Akkirmani Divanı (İnceleme-Metin), Ankara 2003. 

4. Necmettin Yurtseven, Türk Edebiyatında Arapça-Türkçe Manzum Lügatler ve Sümbülzade Vehbi’nin Nuhbesi, Ankara 2003. 

5. Abdülmecit İslamoğlu, Dâvûd-ı Halvetî ve Gülşen-i Tevhîd ü Tahkîk’i (İnceleme-Metin), Ankara 2007.