PROF.DR. İRFAN AYCAN    
Adı : İRFAN
Soyadı : AYCAN
E-posta : aycani@ankara.edu.tr
Tel : (312) 212 68 00/1238
Ünvan : PROF.DR.
Birim : İLAHİYAT FAKÜLTESİ
Bölüm : İslam Tarihi ve Sanatları Bölümü / İslam Tarihi Anabilim Dalı
Kişisel Akademik Bilgiler

Doğum Yeri ve Tarihi       :  Bolu/Gerede - 1961                                                      

Lisans                               :  1982 Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi

Yüksek Lisans                  :  1985 Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü

Doktora                              :  1989 Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü

Doçent                                :  1993 Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi

Profesör                             :   2000 Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi

Medeni Durum                   :   Evli - 3 Çocuklu


YURTİÇİ GÖREVLER

1. 1995-2002 yıllan arasında Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde Dekân Yardımcılığı görevinde bulundu.

2. 2003 Nisan-2013 Aralık arasında Milli Eğitim Bakanlığı Din Öğretimi Genel Müdürlüğü görevini sürdürdü.

3. 02.01.2014-31.12.2016 tarihleri arasında YÖK Denetleme Kurulu Üyeliği yaptı.

 

YURTDIŞI GÖREVLER

1. 1987 Şubat-1988 Ağustos tarihlerinde YÖK burslusu olarak Kral Suud Üniversitesi Riyad/ Suudi Arabistan’da dil eğitimi

 

ÜYE OLDUĞU BİLİMSEL VE MESLEKİ KURULUŞLAR

1. UNESCO Türkiye Milli Komitesi Üyeliği

 

EDİTÖR VEYA YAYIN KURULU ÜYELİKLERİ

1. İslâmî Araştırmalar (Ankara)

2. İstem (Konya)

3. Tasavvuf (Ankara)

 

YURT İÇİ VE YURT DIŞINDA YÜRÜTTÜĞÜ VEYA YÜRÜTMEKTE OLDUĞU PROJELER

 Sonuçlandırdığı Projeler

1. 19 Kasım-03 Aralık 2006 İngiltere’de “Din Eğitimi ve Öğretimi Raporu” (Ulusal Ajans)

2. 02-11 Mayıs 2008 İtalya’da “Din Adamları ve Din Dersi Öğretmenlerinin Yetiştirilmesinin İncelenmesi” (Ulusal Ajans)

3. 21.03.2010-04.04.2010 Avusturya’da “Din öğretiminde Yeni Metotlar ve Teknoloji Kullanımı”

4. “Üniversitelerde Din Görevlisi Yetiştirilmesi Üzerine”, Hollanda

 

VERDİĞİ YÜKSEK LİSANS DERSLERİ

1. Emevîler Dönemi Siyâsi Tarihi

2. Müslüman Azınlıklar Tarihi I

3. İslâm Tarihi Kaynakları (Seminer) I

 

VERDİĞİ DOKTORA DERSLERİ

1. Emevîler Dönemi Küttür Ve Medeniyeti

2. Müslüman Azınlıklar Tarihi II

3. İslâm Tarihi Kaynakları (Seminer) II

 

KATILDIĞI YURT İÇİ VE YURT DIŞI BİLİMSEL TOPLANTILAR

SEMPOZYUMLAR

1. “Müslüman Toplumlarda Birlikte Yaşama Tecrübeleri (Emeviler Modeli)”, İslâm ve Demokrasi Sempozyumu, 24-26 Nisan 1998, Ankara.

2. “Geçmişten Günümüze Tarih Boyunca Gerede”, Osmanlı Devleti'nin 700. Kuruluş Yıldönümü Münasebetiyle Geçmişten Günümüze Gerede Sempozyumu, 20-21 Kasım 1999, Bolu.

3. “Çağımız ve Hz. Muhammed”, Panel, 2000, Ayancık/Sinop.

4. “İslâm Tarihinde Metodoloji Problemleri”, 21-22 Şubat 2004, İstanbul.

5. “Hoşgörü Öğretimi”, Kültürlerarası Eğitim ile Din ve İnanç Kapsamında İnsan Haklan, UNESCO, 02-05 Eylül 2004 Oslo/Norveç.

6. “Hollanda da Din Görevlisi ve Manevi Rehber Eğitimi”, 18-21 Şubat 2005,  Rotterdam/Hollanda.

7. “İslam ve Gençlik, Eğitim, Bilim ve Bilinçlendirme”, 01-02 Mart 2008, Bakü/Azerbaycan.

8. “Uluslararası Globalleşme sürecinde Kırgızistan da Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretiminin Meseleleri Sempozyumu”, 19-23 Mayıs 2007, Bişkek/Kırgızistan.

9. “Öğretmen Eğitimi, Eğitim Strateji ve Politikaları”, 04-08 Haziran 2007, Helsinki/Finlandiya.

10.  “İslam İlahiyat Eğitiminin Gelişiminde Modem Teknolojilerin Kullanılması”, 21-24 Ekim 2009, Rusya/Moskova.

11. “Eğitim-Öğretimde Kalite ve Verimlilik”, 21-23 Mayıs 2010, Almatı/Kazakistan.

 

YAYIMLANAN ÇALIŞMALAR

A) KİTAPLAR

1. Saltanata Giden Yolda Muâviye b. Ebî Süfyân, Ankara Okulu Yayınları, Ankara 1990.

2. Emeviler (İbrahim Sarıçam ile birlikte), T.D.V. Yayınları, Ankara 1999.

3. İdeolojik Tarih Okumaları, (Mahfuz Söylemez ile birlikte), Ankara Okulu Yayınları, Ankara 1999.

4. Emevîler Dönemi Bilim Kültür ve Sanat Hayatı, (M. Söylemez, R. Altınay, F. Erkoçoğlu ve N. Parlak ile birlikte), Ankara Okulu Yayınları, Ankara 2003.

5. Apokrif Tarih Okumaları, Ankara Okulu Yayınları, Ankara 2003.

6. Saltanata Giden Yolda Muaviye bin Ebi Sufyan, Otto Yayınları, Ankara 2017. 

7. Emeviler, (İbrahim Sarıçam ile Birlikte), TDV Yayınları, Ankara 2017, 9. Baskı. 

8. Emeviler Dönemi Bilim, Kültür ve Sanat Hayatı, (ed. M. Söylemez, R. Altınay, F. Erkoçoğlu ve N. Parlak ile birlikte) Otto Yayınları, Ankara 2017.


B) KİTAP BÖLÜMLERİ

1. “Emeviler”, İslâm Tarihi I (ed. M. Özdemir), ANKUZEM, Ankara 2012.

2. “İslam Geleneğinde Cami ve Kadın”, Cami Kadın ve Aile, DİB Yayınları, Ankara 2013, s. 13-22.

3. "Emeviler'de İlmi Hayat", İslam Tarihi ve Medeniyeti-Emeviler, C. 3, Siyer Yayınları, İstanbul 2017, ss. 409-440.

 

C) ÇEVİRİ KİTAPLAR

1. Emevî-Hâşimî Çekişmesi, (Takiyyuddin el-Makrizî’den Abdulhâlik Bakır ile birlikte tercüme), Ankara 1993.

 

D) MAKALELER

1.  “Saltanata Giden Yolda Muaviye b . Ebî Süfyan”,  İslamî Araştırmalar, (Ankara Nisan 1990), c. 4, S. 2, s. 130-145.

2. “Zübeyr b. Avvâm ve Râşid Halifeler Döneminde Siyâsi Tavrı”, Bizim Dergâh Dergisi, (Ankara 1993), S. 59, s. 47-56.

3.  “Haccâc b. Yusuf”, Bizim Dergâh Dergisi, (Ankara 1993), S. 62 s. 38-49.

4. “Sakif Kabilesi ve Tâif Şehrine İslâm Tarihi Açısından Bir Bakış”, AÜİFD, XXXIV, (Ankara 1993), s. 209-235.

5. “Câhız ve Emevi Tarihine Mu'tezilî Bir Yaklaşım”, AÜİFD, XXXV, (Ankara 1996), s. 285-308.

6. “Emevî İktidarının Devamında Sakif Kabilesinin Rolü”, AÜİFD, XXXVI, (Ankara 1997), s. 119-141.

7. “İslâm Toplumunda Eğlence Sektörünün Ortaya Çıkışı”, AÜİFD, XXXVIII, (Ankara 1998), s. 155-194.

8. “Ömer b. Abdülaziz ve Gayr-i Müslimler”, Dinî Araştırmalar Dergisi, S. 3, (Ankara 1989), s. 65-81.

9. “Emevîler Dönemi İç Siyâsî Gelişmeleri”, AÜİFD, XXXIX, (Ankara 1999), s. 147-174.

10. “Emevîler Dönemi Kültür Hayatında Dinî İlimlerin Tarihsel Gelişimi”, Dinî Araştırmalar Dergisi, (Ankara Eylül-Aralık 1999), c. II, S. 5, s. 337-364.

11. “Emevîler Dönemi Kültür Hayatında Bazı Beşerî İlimlerin Tarihsel Gelişimi”, Dinî Araştırmalar Dergisi, (Ankara Ocak-Nisan 2000), c. II, S. 6, s. 213-222.

12. “Emevîler Döneminde Bir İktidar Mücadelesi Örneği: Abdullah b. Zübeyr (622-692)”, AÜİFD, XLI, (Ankara 2000), s. 99-115.

 

E)  TERCÜME MAKALELER

1. “Muâviye b. Ebî Sufyân Döneminde Devletin Mali Yapısı”, (A. Nedim Serinsu ile birlikte), İslâmî Araştırmalar, (1989), c. III, S. 4, s. 208-217.

2. “Emevîler Döneminde Mevâlî ve Zimmîlerin İdaredeki Rolü”, AÜİFD, XXXVII, (Ankara 1997), s. 175-190.

 

F) DİA İÇİN TELİF EDİLEN MADDELER

1. “DAHLÂN, Ahmed b. Zeynî”, İstanbul, 1993, c. 8, s. 416-417.

2. “EBÛ HÂMZA eş-ŞÂRÎ, İstanbul, 1994, c. 10, s. 130.

3. “EBÛ SÜFYAN”, İstanbul, 1994, c. 10, s. 230-232.

4. “EBÜ'l-A’VER”, İstanbul, 1994, c. 10, s. 295

5. “EBU'I-BAHTERÎ, As b. HİŞAM”, İstanbul, 1994, c. 10, s. 296.

6. “HACCAC b. YUSUF es-SEKAFΔ, İstanbul, 1996, c. 14, s. 427-428.

7. “MERVAN (I)”, Ankara, 2004, c. 29, s. 225-227.

8. “MUAVİYE b. EBÛ SÜFYAN”, İstanbul, 2005, c. 30, s. 332-334.

9. “MUGIRE b. ŞU'BE”, İstanbul, 2005, c. 30, s. 376-377.

10. “MUS'AB b. ZÜBEYR”, İstanbul, 2006, c. 31, s. 227.

11. “MÜHELLEB b. EBÛ SUFRE, İstanbul, 2006, c. 31, s. 511-512.

12. “MÜHELLEBΔ, İstanbul, 2006, c. 31, s. 512-513.

13. “MÜHELLEBÎLER”, İstanbul, 2006, c. 31, s. 513-514.

14. “NADR b. HARİS”, İstanbul, 2006, c. 32, s. 280-281.

15. “REBİA (Beni Rebia)”, İstanbul, 2007, c. 34, s. 498-499.

16. “SA'D b. BEKİR (Beni Sa'd b. Bekir)”, İstanbul, 2008, c. 35, s. 372.

17. “TEMİM (Beni Temim)”, İstanbul, 2011, c. 40, s. 418-419.

18. “URVE b. ZÜBEYR”, İstanbul, 2012, c. 42, s. 183-185.

19. “YEZİD b. EBÛ SÜFYAN”, İstanbul, 2013, c. 43, s. 520.

20. “ZİYAD b. EBİH”, İstanbul, 2013, c. 44, s. 480-482.

21. “ZÜBEYRΔ, İstanbul, 2013, c. 44, s. 526-527.

 

G) DİĞER ÇALIŞMALAR

1. “Emevîler Dönemi Sonuna Kadar Müslüman Arapların Türklerle İlk Münasebetleri”, Türkler Ansiklopedisi, (Ankara 2002), c. IV, s. 317-323.

2. "Tabiundan Bir Siyer Talebesi, Urve b. Zubeyr", Siyer, Ekim-Aralık 2017, S. 4, ss. 18-21.