PROF.DR. MEHMET ÖZDEMİR    
Adı : MEHMET
Soyadı : ÖZDEMİR
E-posta : mozdemir@divinity.ankara.edu.tr
Tel : 03122126800/1298
Ünvan : PROF.DR.
Birim : İLAHİYAT FAKÜLTESİ
Bölüm : İSLAM TARİHİ VE SANATLARI BÖLÜMÜ
Kişisel Akademik Bilgiler

 

1957 yılında Tokat’ta doğdu.

1982 yılında Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi’nden mezun oldu. 1983’te araştırma görevlisi olarak aynı fakültede, İslâm Tarihi Anabilim Dalı’nda göreve başladı.

Doktora derslerini tamamladıktan sonra, teziyle ilgili çalışmalarda bulunmak üzere 1 yıl süreyle İspanya-Madrid'de kaldı. 

1989 yılında Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İslâm Tarihi Bilim Dalı bünyesinde ve Prof. Dr. Mustafa Fayda’nın danışmanlığında hazırladığı Endülüs’te Muvellidûn Hareketleri (180-320/ 796-932) adlı teziyle doktor oldu.

1993 yılında doçent oldu.

2000 yılında Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dekan Yardımcılığına atandı. Aynı sene profesör oldu.

2005 yılında gittiği İngiltere’de bir yıl süreyle meslekî çalışmalarda bulundu.

2005-2008 yılları arasında Ankara Üniversitesi BAP destekli Türkiye’de Dinî Araştırmalar ve İlâhiyat Fakültesi adlı projede yer aldı.

2007 yılında İslâm Tarihi derslerine görsel malzeme temini amacıyla Prof. Dr. Nesimi Yazıcı başkanlığında düzenlenen, Suriye, Ürdün ve İsrail’e 15 günlük bilimsel araştırma gezisini gerçekleştiren heyet arasında yer aldı.

2008 yılında Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi İslâm Tarihi Anabilim Dalı Başkanı oldu.

2009 yılında Prof. Dr. Seyfettin Erşahin ve Prof. Dr. İbrahim Sarıçam ile birlikte hazırladıkları İngiliz ve Alman Oryantalizminde Siyer Çalışmalarının, Türklerin ve Avrupa Birliği Halklarının Hz. Muhammed Algısına Etkileri adlı TÜBİTAK projesini tamamladı.

Hâlen Ankara Üniversitesi BAP destekli Osmanlı-Latin Amerika İlişkilerinin Başlangıcı adlı projenin çalışmalarını sürdürmekte olan Prof. Dr. Mehmet Özdemir, lisans düzeyinde İslâm Tarihi I, İslâm Tarihi II ve Tarihte Usûl; yüksek lisans düzeyinde Hz. Muhammed’in Hayatı, İslâm Tarihi Metodolojisi ve Endülüs ve Mağrib Siyasî Tarihi; doktora düzeyinde de İslâm Tarihi Metodolojisi, Siyer ve Kaynakları ile Endülüs Medeniyeti derslerini vermektedir. 

Prof. Dr. Mehmet Özdemir, İngilizce, Arapça ve İspanyolca bilmektedir..  

YAYINLAR

Kitaplar:

· Endülüs Müslümanları (Siyasî Tarih), Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, Ankara 1994.

·   Endülüs Müslümanları (Medeniyet Tarihi), Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, Ankara 1997.

· Endülüs Müslümanları (İlim ve Kültür Tarihi), Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, Ankara 1997.

. İslâm Tarihi (İmam-Hatip Liseleri), İ. Sarıçam-S. Erşahi'le birlikte, MEB Yayını, İstanbul 2003.

. Endülüs Müslümanları Siyasi TarihTürkiye Diyanet Vakfı Yayınları, Ankara 2012, 376 s. (Genişletilmiş yeni baskı)

Endülüs Müslümanları Kültür ve MedeniyetTürkiye Diyanet Vakfı Yayınları, Ankara 2012,  460 s. (Genişletilmiş yeni baskı)

·   Endülüs’te İspanyol Mühtediler ve Siyasî Hareketleri, Ankara 2000.

·         Mağrib’de Muvahhidler Hareketinin Doğuşu, Ankara 2000.

. İngiliz ve Alman Oryantalistlerin Hz. Muhammed Tasavvuru, İbrahim Sarıçam-Seyfeddin Erşahin'le birlikte, Ankara 2012.

. Orta Okul ve İmam Hatip Okulları İçin Hz. Muhammed'in Hayatı, İ. Sarıçam ile birlikte, Damla Yayınevi, İstanbul 2012.


Kitap Bölümü:

. "Ekonomik Hayat", İslâm Tarihi ve Medeniyeti (ed. N. Yazıcı), ANKUZEM, Ankara 2006.

. "Müslüman Azınlıklar", İslâm'a Giriş, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara 2008, s. 573-590.

. "Endülüs", İslâm'a Giriş, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara 2008, s.465-484.

. "Batı Emevileri", İslâm Tarihi (ed. E. Baş), Grafiker Yayınları, Ankara 2012.

. "Afrika'da Kurulan Bağımsız Müslüman Devletlerde Kültür ve Medeniyet", İslâm Tarihi I (ed. M. Özdemir), ANKUZEM, Ankara 2011.

. "Endülüs Siyasî Tarihi", İslâm Tarihi I (ed. M. Özdemir), ANKUZEM, Ankara 2011.

. "Endülüs'de Kültür ve Medeniyet", İslâm Tarihi I (ed. M. Özdemir), ANKUZEM, Ankara 2011.

. "Herrschaft, Kultur, Gesellschaft in Andalusien-eine Betrachtung historischer Entwicklungsprozesse", Islam im europaischen Kontext, Peter Lang Edition, 2011, s. 437-453.


Hakemli Dergilerde Makaleler:

·         “Gayr-i Müslimlerin Dinî Hayatları Açısından Müslüman Fatihlerin Endülüs’teki Uygulamaları”, A.Ü. İlâhiyat Fakültesi Dergisi, XXXIII (1992), s. 203-238.

·         “Müvelledûnun Endülüs Emevileri Döneminde Kültürel Hayattaki Yeri”, A.Ü. İlâhiyat Fakültesi Dergisi, XXXIV (1993)-(Baskıda).

·         “İspanya Krallığı’nın XVI. Yüzyılda Endülüs Müslümanlarını Hıristiyanlaştırma Politikası”, A.Ü. İlâhiyat Fakültesi Dergisi, XXXV (1996), s. 243-284.

·         “Endülüs’ün Yıkılış Sürecinde Öne Çıkan Bazı Hususlar”, A.Ü. İlâhiyat Fakültesi Dergisi, XXXVI (1997), s. 233-254.

·         “IX. Yüzyıl Endülüs’ünde Zındıklık Suçlamaları”, A.Ü. İlâhiyat Fakültesi Dergisi, XXXVIII (1998), s. 195-224.

·         “Endülüs’te Bir Emevi Mehdisi”, A.Ü. İlâhiyat Fakültesi Dergisi, XXXIX (1999), s. 116-135.

·         “Osmanlı Endülüs Müslümanlarına Yardım Etmedi mi?”, İslâmî Araştırmalar, 12/3-4 (1999), s. 283-295.

·         “Acedemic Researches on Al-Andalus in Turkey”, A.Ü. İlâhiyat Fakültesi Dergisi, XLI (2000), s. 91-98.

·         “Endülüs Tarihinden Kadın Kıyafetine Dair Bazı Tespitler”, İslâmiyât, IV/2 (2001), ss. 99-110.

·         “Hz. Peygamber’in Bazı Siyasî Uygulamalarının Ahlâkî Arka Planı”, İslâmiyât, VI/1 (2003), ss. 15-30.

Diğer İlmî Dergilerdeki Makaleler:

·         “Kurtuba’da İsyan”,  Kayıtlar, 21 (Temmuz 1992), s. 39-45.

Makale Çevirisi:

·         Abdulcelil et-Temimî, “XVI. Yüzyılda Kuzey Afrika’daki Osmanlı-İspanyol Mücadelesinin Dinî Arka Planı”, İslâmî Araştırmalar, 12/2 (1999), s. 179-189.

·         J. Vazquez Ruiz, “Kristof Kolomb’un Coğrafî Kanaatlerinde Müslüman Kültürünün Etkisi”, İslâmî Araştırmalar, 13/1 (2000), s. 43-46.

·         G. F. Hourani, “Endülüs’te Aklî Bilimlerin İlk Gelişimi”, Dinî Araştırmalar, II/6 (2000), s. 199-211.

Tebliğler:

·         “Endülüs’ün Yıkılış Süreci Üzerine Mülahazalar”, Endülüs Müslümanları Sempozyumu, Endülüs’ten İspanya, Ankara 1996, s. 25-48.

·         İbn Rüşd’ün Yaşadığı Dönemde Endülüs”, Erciyes Üniversitesi Gevher Nesîbe Tıp Tarihi Enstitüsü İbn Rüşd Kongresi, Kayseri 15-16 Mart 1993.

·         “Endülüs’te Birlikte Yaşama Tecrübesi Üzerine Bazı Mülahazalar”, İslâm ve Demokrasi Kutlu Doğum Sempozyumu, Ankara 1998.

·         “Haçlı Savaşlarının Endülüs’te Bir Arada Yaşama Tecrübesi Üzerine Menfî Tesirleri”, Haçlı Seferleri ve XI. Asırdan Günümüze Haçlı Ruhu Semineri, 26-27 Mayıs 1997.

·         “Çok Kültürlü Avrupa İçin El Hamra Örneği”, Küreselleşme ve İslâm Dünyası Sempozyumu, İstanbul 2001.

·         “Siyer Yazıcılığındaki Değişim Üzerine”, Kutlu Doğum Sempozyumu, Ankara 2002.

·         “Dünden Bugüne Avrupa’da Müslüman İmajı ve Fiilî Neticeleri”, I. Milletlerarası Avrupa Türklüğü’nün Meseleleri ve Çözüm Yolları Sempozyumu, Ankara 20 Haziran 1998 (İslâmî Araştırmalar Dergisi’nde neşredilecektir).

·         “Vatanlarından Sürülen Müslümanlara Osmanlı Yardımı: Moriskolar Örneği”, YOYAV Osmanlılar Döneminde Yoksullukla Mücadele Yolunda Yapılan Çalışmalar Semineri, Ankara 13 Aralık 1999 (Baskıda).

·         “Kültürümüzde İnfak ve İsâr Kavramları”, YOYAV Yoksulluğun Fikrî ve Manevi Boyutları Sempozyumu, Ankara 2002, s.45-54.

·         “Tebliğ-Fetih İlişkisi”, TDV İslâm’ın Güncel Sunumu Sempozyumu, Ankara 15-16 Mayıs 2003.

DİA İçin Telif Edilen Maddeler:

·         “Aschbach”, DİA, İstanbul 1991, III, 463.

·         “Berşelûne”, DİA, İstanbul 1992, V, 521-522.

·         Bosch Vilá”, DİA, İstanbul 1992, VI, 295-296.

·         “Cebel-i Tarık”, DİA, İstanbul 1993, VII, 187-188.

·         “Cevherîler”, DİA, İstanbul 1993, VII, 237-238.

·         “Divan” (Endülüs’de), DİA, İstanbul 1994, IX, 386-387.

·         “Dozy R.”, DİA, İstanbul 1994, IX, 513-514.

·         “Ebû Abdullah”, DİA, İstanbul 1994, X, 83-84.

·         “Ebû Hafs Ömer el-Hintâtî”, DİA, İstanbul 1994, X, 128.

·         “Ebû Hamid el-Gırnat”i”, DİA, İstanbul 1994, X, 129-131.

·         “Ebû Taşfin –I”, DİA, İstanbul 1994, X, 240.

·         “Ebû Taşfin” –II”, DİA, İstanbul 1994, X, 241.

·         “Ebû Yusuf el-Mansur”, DİA, İstanbul 1994, X, 265-266.

·         “Eftasîler”, DİA, İstanbul 1994, X, 479-481.

·         “Endülüs”, DİA, İstanbul 1995, XI, 211-225.

·         “Feth b. Hâkân”, DİA, İstanbul 1995, XII, 453-455.

·         “Galib b. Abdurrahman”, DİA, İstanbul 1996, XIII, 328.

·         “Garcia Gómez”, DİA, İstanbul 1996, XIII, 371-372.

·         “Ğırnata”, DİA, İstanbul 1996, XIV, 51-57.

·         “González Palencia”, DİA, İstanbul 1996, XIV, 113-114.

·         “I. Hakem”, DİA, İstanbul 1997, XV, 173-174.

·         “II. Hakem”, DİA, İstanbul 1997, XV, 174-175.

·         “Hakem b. Ukkâşe”, DİA, İstanbul 1997, 176.

·         “Halef el-Husrî”, DİA, İstanbul 1997, XV, 238.

·         “Hammâdîler”, DİA, İstanbul 1997, XV, 489-491.

·         “Hammûdîler”, DİA, İstanbul 1997, XV, 496-497.

·         “Hanzala b. Safvan el-Kelbî”, DİA, İstanbul 1997, XVI, 52-53.

·         “Hasan b. Ali es-Senhac”i”, DİA, İstanbul 1997, XVI, 288.

·         “I. Hişam”, DİA, İstanbul 1998, XVIII, 145-146.

·         “II. Hişam”, DİA, İstanbul 1998, XVIII, 146-147.

·         “III. Hişam”, DİA, İstanbul 1998, XVIII, 147-148.

·         “Hûdîler”, DİA, İstanbul 1998, XVIII, 301-302.

·         “el-Hulelu’l-Mevşiyye”, DİA, İstanbul 1998, XVIII, 338-339.

·         “Hürr b. Abdurrahman es-Sekafî”, DİA, İstanbul 1998, XVIII, 492-493.

·         “İbn Abbâd, Ebu’l-Velid”, DİA, İstanbul 1999, XIX, 266.

·         “İbn Abbâd, Ebu’l-Kasım”, DİA, İstanbul 1999, XIX, 265-266.

·         “İbn Dihye el-Kelbî”, DİA, İstanbul 1999, XIX, 413-414.

·         “İbn Hayyân el-Endelüsî”, DİA, İstanbul 1999, XX, 37-38.

·         “İbn Merdeniş”, DİA, İstanbul 1999, XX, 181-182.

·         “İbnü’l-Katt⒠el-Yahsubî”, DİA, İstanbul 2000, XXI.

·         “İbnü’l-Kıtt el-Endelüsî”, DİA, İstanbul 2000, XXI.

·         “İspanya”, DİA, İstanbul 2000, XXIII.

Kitap Tanıtma-Vak’a Takdimi:

·         Risâletu Rahibi Fransa ile’l-Muslimîn ve Cevabu’l-Kâdî Ebu’l-Velid el-Bâcî aleyhâ (nşr. M.A. eş-Şarkâvî), Kahire 1986, Orta boy, 109 s.

·         “Endülüs’ün Yıkılış Süreci Üzerine”, Türk Yurdu Dergisi, 13 (Ocak 1993), s. 39-42; 14 (Şubat 1993), s. 77.