PROF.DR. MELEK ERDEM    
Adı : MELEK
Soyadı : ERDEM
E-posta : merdem@ankara.edu.tr, melekerdem@yahoo.com
Tel : 03123103280/1710
Ünvan : PROF.DR.
Birim : DİL VE TARİH-COĞRAFYA FAKÜLTESİ
Bölüm : ÇAĞDAŞ TÜRK LEHÇELERİ VE EDEBİYATLARI BÖLÜMÜ
Kişisel Akademik Bilgiler

 

ÖZGEÇMİŞ

1987    Lisans  A.Ü. Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Dil Bilimi.

1989    Uzman Yardımcısı AKDTYK, Türk Dil Kurumu  

1992    Uzman    AKDTYK, Türk Dil Kurumu

1992   Yüksek Lisans  A. Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Eski Türk Dili Bilim Dalı.

1992   Araştırma Görevlisi, A.Ü. DTCF, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü.

1994   Öğretim elemanı, Azadi Adındaki Türkmen Devlet Diller ve Edebiyat Enstitüsü, Türkmenistan.

1995   Moskova Devlet Üniversitesi, Asya Afrika Araştırmaları Enstitüsü, bir aylık dil kursu.

1995  150 Numaralı “Türk Milli Eğitim Sistemini ve Türk Milli Değerlerini Tanıtım Semineri”nde  eğitmen, Milli Eğitim Bakanlığı, Hizmetiçi Eğitim Dairesi Başkanlığı, Muğla.

1998  Doktor,  A. Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Anabilim Dalı.

2001   Yard.Doç.Dr., A.Ü. Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları  Bölümü.

2002   Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü Başkan Yardımcılığı (Devam etmektedir.)

2002 Çağdaş Türklük Araştırmaları Sempozyumu Bilim Kurulu Üyeliği (Devam etmektedir.)

2004  Doç.Dr., A.Ü. Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları  Bölümü.

2004  Güney-Batı (Oğuz) Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Anabilim Dalı Başkanlığı (Devam etmektedir.)

2004    Kök Araştırmalar Tengrim Dizisi Yardımcı Editörlüğü (Devam etmektedir.)

2004 Çağdaş Türklük Araştırmaları Sempozyumu 2002 Bildiriler 8-10 Mayıs 2002, Yardımcı Editörlüğü.

2004   Modern Türklük Araştırmaları Dergisi (Journal of Modern Turkish Studies; ISSN 1304-8015) Yayın Kurulu Üyeliği (Devam etmektedir.)

2004  Ana Yurttan Ata Yurda Dergisi Yayın Kurulu Üyeliği.

2006   Çağdaş Türklük Araştırmaları Sempozyumu 2006 Düzenleme Kurulu Üyeliği.

2010 Prof. Dr., A.Ü. Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları  Bölümü.

2010  AÜ. Rektörlük BYÖD kapsamında laptop ödülü

2015 (28-29 Nisan 2015) İran’da Türk Dili Lehçeleri ve Edebiyatları Uluslararası Sempozyumu Bilim Kurulu Üyeliği, Allameh Tabataba’i Üniversitesi, Fars Edebiyatı ve Yabancı Diller Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü

2016  Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi (ÇÜTAD) Danışma Kurulu üyeliği (Devam etmektedir.)


TEZLER


Lisans

Erdem, Melek (1987) Tonyukuk Yazıtı Birinci Taşının Semantik Açıdan İncelenmesi, Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Dilbilim Lisans Tezi, (Tez  Danışmanı: Prof. Dr. Doğan Aksan), Ankara.


Yüksek Lisans

Erdem, Melek (1992) Kitab-ı Güzide (76a-134a) İnceleme-Metin-Sözlük, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi (Tez Danışmanı: Prof. Dr. Mustafa Canpolat), Ankara.


Doktora

Erdem, Melek (1998) Dede Korkut Türkmenistan Varyantları, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Anabilim Dalı, Doktora Tezi (Tez Danışmanı: Prof. Dr. F. Sema Barutcu Özönder), Ankara.)

YAYINLAR


Kitaplar

Erdem, Melek (2009) Modern Oğuz Türkçesi Söz Varlığı: Türkiye, Azerbaycan ve Türkmen Standart Türleri Esasında, Ankara: Grafiker yayınları, 132s. (ISBN 978-975-6355-50-3).

Erdem, Melek (2003) Türkmen Türkçesinde Metaforlar, Ankara: KÖKSAV Tengrim Türklük Bilgisi Araştırmaları Dizisi:6, Kozan Ofset Mat. San. ve Tic. Ltd. Şti., 2003. XII+315s. (ISBN 975-7430-30-7).


Kitaplarda bölüm

(2018) “Türk Mitolojisi”, Doğu ve Batı Mitolojileri, Ed.ler Esra Kökdemir, Ayşe Gül Fidan, Ankara: Delta Yayını, 131-190.

(2014) “Modern Oğuz Türkçesinde Söz Başı t ~ d”. Çağdaş Türkoloji Araştırmaları/ Современные тюркологические исследования (Eds.: Gülsüm KİLLİ Yilmaz, Radion D. Sunçugaşev) Ankara-Abakan: Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih - Coğrafya Fakültesi Yayınları: 77-96.

(2008) “Dîvânu Lugâti’t-Türk’ün Kavram Dünyasında Renkler”, Kâşgarlı Mahmûd Kitabı, Ed. F. Sema Barutcu Özönder, Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayını, 363-373.

(2008) “Dîvânu Lugâti’t-Türk’te Alt Anlamlılık”, Kâşgarlı Mahmûd Kitabı, Ed. F. Sema Barutcu Özönder, Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayını, 315-323.

(2004) “Oğuz Grubu Türk Lehçelerinde Eş Anlamlılık (Synonymy)”. Zeynep Korkmaz Armağanı, Ankara: TDK Yayını: 147-162.

(2002) “Türkmen Halk Edebiyatında Destan Geleneği”. Türkler, (Uluslar arası Ansiklopedi: Yeni Türkiye,  2002).  19,  Ankara: 878-884.


Uluslararası hakemli dergilerde yayımlanan makaleler

(2018) “Mahtumkulu'nun Şiirlerinde Hareket Fiillerinin Mental Süreçte Metaforlaşması”.  Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, 15(4): 557-568.

(2015) Желательное наклонение в туркменском языке. Научное обозрение Саяно-алтая  / Sayan - Altai Scientific Review, 2(10), Abakan: 57-63.

(2014) “İsmail Bey Gaspıralı’nın Fikri Eserlerindeki Metaforlar Üzerine”. Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, 11(4): 91-106.

(2012) “Mahtumkulu’nun Şiir Dünyasının Anlam Yönü”. Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, Aralık 2012, 9(4): 72-81.

(2010) “Time Metaphors in Oguz Concept System”. Central Asiatic Journal, 54: 191.

(2009) “Nevruz in Turkmen”. Central Asiatic Journal, 53(1): 3-14.

(2009) “The Periphrastic Uses of Participles in Turkmen Turkish”. Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, 6(3): 7-17.

(2007) “Türkmen Türkçesinde İç Cümleciklerin Morfosentaktik Açıdan İncelenmesi”. Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, Prof.Dr. Edhem R. Tenişev Anısına, 4(3): 26-51.

(2007) “Oğuz Grubu Türk Lehçelerinde İletişim Fiilleri”. Modern Türklük Araştırmaları Dergisi,  4(2): 94-103.  

(2006) “Metaphorization of the Material Process During the Mental Process in the Turkish Dialects of the Oghuz Group”. Central Asiatic Journal, 50(2): 279-297.

(2006) “Türkmen Türkçesinde Hareket Fiillerinin “İstem”e Göre Anlam Değişmeleri”, Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, 3(2): 38-50.

(2005) “Dede Korkut Destanlarının Türkmenistan Varyantının Yazma Nüshalarla İlişkisi Üzerine”. Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, 2(4): 158-188.

(2004) “Mağrupi'nin Şiirlerinde Metonimi”, Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, 1(1): 55-63.

(2000) “Türkmen Türkçesi Ağızlarında Olumlu Şimdiki Zaman Kullanımı”, Bilig, 14/Yaz: 55-73.


Ulusal hakemli dergilerde yayımlanan makaleler

(2016) “Türk Diyalekt Coğrafyası Araştırmalarında İran Türk Ağız Araştırmalarının Yeri", Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi (ÇÜTAD), 1(1) Aralık 2016: 7-16.

(2008) “Modern Oğuz Türkçesinde Belirsiz Geçmiş Zaman Ekleri”. Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Prof.Dr. M. Cihat Özönder’in Anısına 1-2, 5(9): 199-215.

(2001) “Türkmenlerde Tire-Tayfa Kavramları”, Kök Araştırmalar, III(2): 87-105.

(2000) “Türkmen Türkçesinde Akrabalık Terimleri Üzerine”, Kök Araştırmalar, II(1): 187-204.

(2000) “Türkmen Şairi Kemine”, Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi, 9: 71-94.

(1999) “Türkmenistan'daki Dede Korkut Destanlarının Türkmen Şuurunun Yaratılmasındaki Rolü”. Kök Araştırmalar, I(2): 149-159.

(1998) “Seyitnazar Seydi”, Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Fakülte Dergisi, 38/1-2, 501-525.

(1997) “Türkmen Bagşılık Mektepleri”, Türkoloji Dergisi, 12/1, 275-285.


Bilimsel dergi ve gazetelerde yayımlanan yazılar

(2010) “Türkmen Bagşıları”, Türksoy, 2010 / 1 (sayı: 30): 73-79.

(1995) “Ata Rahmanov”, Kırım, 3/11, 28-32.

(1994) “Türkmenistan Günleri”, Kırım, 3/9, 19-30.

(1994) “Gorkut Ata Türkiyede”, Watan, 83, 2 Aşgabat. (Türkmen Türkçesiyle)


Uluslararası bilimsel toplantılarda sunulan bildiriler

(2018) “Mehmet Emin Resulzade'nin Fikir Dünyasında Metaforlar”,  Uluslararası Çağdaş Türklük Araştırmaları Sempozyumu: Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin Kuruluşunun 100. Yılı Şerefine ve Kurucu Başkanı Mehmet Emin Resulzade ve Arkadaşlarının Anısına (28-31 Mayıs 2018, Ankara: Ankara Üniversitesi). 

(2017) “Türkmen Türkçesinde İstek Eki Temelinde Kurulan Katmerli Birleşik Kipler” V. Türk Dilbiliminde Tanımlama ve Belgeleme Uluslararası Türkmence Araştırmaları Çalıştayı, 19-20 Ekim 2017. Ankara: Hacettepe Üniversitesi.

(2009) (Killli G., M. Erdem, A. Öz Özcan) “Türk Diyalekt Coğrafyası Araştırmaları: “Türk Diyalekt Atlası”nın Hazırlanmasına Giriş ve Özbek Ağızları” Tarihselden Moderne Özbekistan: Timur Dönemi ve Sonrası Kaynak Araştırmaları Sempozyumu, 13-17 Temmuz 2009. Ankara: Ankara Üniversitesi, Türk Tarih Kurumu, Özbekistan Bilimler Akademisi

(2007) “Kültürel Dil Bilimi ve Türkmen Türkçesinde Deyim Aktarmaları (Metaphor) Üzerine”, IV. Uluslararası  Türk Dili Kurultayı Bildirileri I-II (24-29 Eylül 2000, Çeşme, İzmir), Ankara: 539-550.

(2004) “Türkmen Türkçesinde Mental Fiillerin “İstem”e Göre Anlam Değişmeleri”, V. Uluslar arası Türk Dili Kurultayı I-II (20-26 Eylül 2004), Ankara: 939-949.


Ulusal bilimsel toplantılarda sunulan bildiriler

(2004) “Türkmen Türkçesinde Alt Anlamlılık (Hyponymy)”, Çağdaş Türklük Araştırmaları Sempozyumu 2002 Bildiriler 8-10 Mayıs 2002, Yay. Haz.: F.Sema Barutcu Özönder, Melek Erdem, Gülsüm Killi, G. Selcan Sağlık, Ankara: 63-73.

(2003) “Türkmen Türklerinde Nevruz”, Türk Dünyasında Nevruz Paneli, Hacettepe Üniversitesi Nevruz Kutlamaları, Beytepe, 21 Mart 2003, Ankara.

 

Tanıtma Yazıları

(2016) “Naciye Ata Yıldız (2015) Türk Dünyası Destancılık Geleneği ve Destanlar, Ankara: Akçağ”, Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, 13(2): 189-193.

(2014) “Zeynep Korkmaz (2013) Türkiye Türkçesinin Temeli Oğuz Türkçesinin Gelişimi, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları” Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, 11(1): 257-260.

(2013) “Kars İlinin Somut Olmayan Kültürel Mirasının Haritalandırılması. UNESCO-Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Kars 2011, 175 s.”, Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, Aralık 2013,10(4): 224-229.

(2005) “N.U. Haliullina, A.G. Şayhulov, Tyurkskiye Yazıki Uralo-Povoljya V Kontekste Altayskogo Yazıkovogo Soobşçestva (Opıt Leksiko-Semantiçeskogo i İdeografiçeskogo Slovarya) Slovar’. I-II”, Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, 2(2): 106-109.

(1990) “Cem Sultan'ın Türkçe Divanı”, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Bülteni , V / 15, 51-53. 

 

Çeviriler

(2011) Annanurov, A. “Türkmen Türkçesinin Ersarı Ağzında Uzun ve Kısa Ünlülerin Kullanım Özellikleri”, Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi, Güz 2008, 26, :7-12. Çev.: M. Erdem

(2002) Sarıyev, B. (2002) “Yeni Türkmen Edebiyatı”, Türkler, 19: 849-859. Çev.: M. Erdem.

 

Projelerde Yaptığı Görevler

(2002) (Uluslar arası) Türk Projesi: “Türkmen Halk Edebiyatında Destan Geleneği” adlı yazının yazarı, Türkler 19, 878-884, Ankara: Yeni Türkiye.

(2002) (Uluslar arası) Türk Projesi: “Yeni Türkmen Edebiyatı” adlı yazının çevirmeni, Türkler 19, 849-859, Ankara: Yeni Türkiye.

(2001) Türkiye Türkçesi Sözlükleri Projesi: Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Türk Dil Kurumu, Kitab-ı Güzide adlı eserin tarayıcısı, Ankara, 2001.  Bu proje kapsamında Kitab-ı Güzide adlı eserin tamamı okunarak taranmıştır.

 

DİĞER ETKİNLİKLER (Radyo ve Televizyon Programları)

(2014) TÜRKSOY'un 2014 yılını Mahdumkulu Firaki yılı olarak ilan etmesinin Açılış Töreni Resim Heykel Müzesi Kurt başlı salonda Türkmen Türkçesi ile yapılan konuşma.

(2007) TRT Radyo Çağdaş Türklük Araştırmaları Sempozyumu (27-30 Kasım 2007)'nun tanıtımı ile ilgili konuşma.

(2003) 6 Mayıs 2003 TRT Avrasya Çağdaş Türklük Araştırmaları Sempozyumu (5-7 Mayıs 2003)'nun tanıtımı ile ilgili konuşma.

(2000) TRT Avrasya Türkiye'den Programı, “Dede Korkut Araştırmaları Çerçevesinde Türkmen Boyları”, 21 Mayıs 2000, Bölüm: 26, Ankara.

 

AĞIRLIKLI ARAŞTIRMA ALANLARI

Türkmen Türkçesi Grameri, Türkmen Yazılı ve Sözlü Edebiyatı, Modern Oğuz Diyalekt Alanı, Dil Bilimi, Türk Anlam Bilimi, Türk Söz Bilimi, Türk Halk Edebiyatı, Türk Mitolojisi

 

DANIŞMANLIĞINDA TAMAMLANAN TEZLER:

Zhazira Otyzbayeva (2006) Kazak Yazar Dükenbay Dosjanov’un İpek Yolu Romanında Metaforlar. Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi. Ankara.

Gülsün Mehmed  (2007) Salar Türkçesinin Çekim Morfolojisi. Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Anabilim Dalı Doktora Tezi. Ankara

Lazzat Urakova  (2008) Kazak Halk Edebiyatında Aytıs Geleneği ve Bu Gelenek İçerisinde Jambıl’ın Yeri. Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Anabilim Dalı Doktora Tezi. Ankara.

Nicolai Tufar (2010) Türk Dilinde Meronimi: Organ Adları. Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Anabilim Dalı Doktora Tezi.

Ryoko Asano (2010) Türkmen Masalları. Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi. Ankara.

Zeynep Yıldırım (2015) İran Sahası Göklen ve Nohur Türkmen Ağızları. Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Anabilim Dalı Doktora Tezi. Ankara.

Nurcihan Güneş (2016) Güneydoğu Bulgaristan Burgaz İli Türk Ağızları. Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Anabilim Dalı Doktora Tezi. Ankara.

Zhazira Otyzbay (2016) Türk Kavram Sisteminde Renkler. Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Anabilim Dalı Doktora Tezi. Ankara.

Nagat Mohamad Ghanem (2017) Azerbaycan Türkçesi ve Arapçanın Karşılaştırmalı Çatı Kategorisi: Edilgenlik. Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi. Ankara.

Yaghoob Rahimidashlıboroon (2019) Mahtumkulu’nun Şiir Üslubu, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Anabilim Dalı Doktora Tezi. Ankara