DOÇ.DR. MEHMET KALAYCI    
Adı : MEHMET
Soyadı : KALAYCI
E-posta : mkalayci@divinity.ankara.edu.tr, mehkala@hotmail.com
Tel : 0 312 2126800 - 1393
Ünvan : DOÇ.DR.
Birim : İLAHİYAT FAKÜLTESİ
Bölüm : Temel İslam Bilimleri / İslam Mezhepleri Tarihi
Kişisel Akademik Bilgiler

EĞİTİM

2011

 

Doktora, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İslam Mezhepleri Tarihi Anabilim Dalı, Ankara

2005

 

Yüksek Lisans, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İslam Mezhepleri Tarihi Anabilim Dalı, Ankara

2000

 

Lisans, Ankara Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Ankara

 MESLEKİ DENEYİM

2018-…......

 

Doç. Dr., Ankara Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi

2013-2018

Yard. Doç. Dr., Ankara Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi

2011-2013

 

Arş. Gör. Dr., Ankara Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Ankara

2001-2005

 

Arş., Gör., Ankara Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Ankara

 AKADEMİK ÇALIŞMALAR & ETKİNLİKLER

Kitap

 

4- Ehl-i Sünnet'in Reislerinden İmam-ı Eş'arî ve Eş'arîlik, Ankara: Anadolu Ay Yayınları, 2019, 176 sh.  

3- [İsmail A. Kumsar’la birlikte] Bir Osmanlı Aliminin Çileli Yılları: Ebû Sehl Numan Efendi ve Destan’ı, Ankara: Hitabevi Yayınları, 2017, 198 ss.

2- Osmanlı Sünniliği: Tarihsel-Sosyolojik Bir Tahlil Denemesi, Ankara: Otorite Yayınları, 2015, 327 ss.

1- Tarihsel Süreçte Eşarilik-Maturidilik İlişkisi, Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2013 (1. baskı), 2017 (2. baskı), 2019 (3. baskı), 384 ss.

Makale & Kitap Bölümü

2018

35- [Muhammet Emin Eren’le birlikte] "Reflection of Qadizādelis-Khalwatis Tension on the Islamic Heresiography: Muṣṭafā b. Ibrāhīm and His Alphabetical Classification of Sects”, Ilahiyat Studies 9:2 (2018), pp.249-290.

34- “Çoklu Aidiyetlerin Toplamı Olarak Mezhep Olgusu: Şehristani'nin el-Milel ve'n-Nihal'i Üzerinden Bir Tahlil",  İslami Araştırmalar Dergisi 29:2 (2018), ss.209-230.

33- "18. Yüzyıl Osmanlı Dinî Düşüncesinde Mâturîdîlik Vurgusu: Hanefîlikten Mâturîdîliğe Giden Sürece Dair Bir Tahlil", Sahn-ı Semân'dan Dârülfünûn'a Osmanlı'da İlim ve Fikir Dünyası Alimler, Müesseseler ve Fikri Eserler XVIII. Yüzyıl, ed. A. Hamdi Furat-N. K. Yorulmaz-O. S. Arı, İstanbul: Zeytinburnu Belediyesi Yayınları, 2018, c.2, ss.47-95.

32- "Zühd ve Melamet Farklılaşması Bağlamında Hanefi Geleneğin Kuşeyri'ye İlgisi",  İmâm Mâtürîdî ve Mâtürîdiyye Geleneği: Tarih, Yöntem, Doktrin, ed. Hülya Alper, İstanbul: İFAV Yayınları, 2018, ss.305-337. 

31- "Kutuplaşma, Konumlanma ve Ayrışma Zemini Olarak Mezheplerde Tekfir ve Tadlil Olgusu", Hayatın Anlamı İman, ed. M. Sülün, İstanbul: Ensar Neşriyat, 2018, ss.179-213.

2017

30- “Osmanlı’da Eş‘arîlik-Mâturîdîlik İhtilafı Edebiyatı, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 15:29 (2017), ss.79-151.

29- "Osmanlı'da Eşarilik-Maturidilik İlişkisine Genel Bir Bakış", İlahiyat Akademi Dergisi 5 (2017), ss.113-127.

28- "7./13. Yüzyıl Anadolu'sunda Yaşamış Bir Hanefî Alimin Ferağ Kayıtlarında Saklı Otobiyografisi: Alâ-i Ahlâtî ve Mecmûası", Dini Araştırmalar Dergisi 20:52 (2017), ss.9-31.

27- [Eyüp Öztürk’le birlikte] “18. Yüzyıl Osmanlı Coğrafyasında Tütünün Sosyo-Kültürel Zeminine Dair Bir Metin: Ebū Sehl Nuʿmān Efendi ve Taḥlīlu'd-Duḫān Adlı Risalesi ",  Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 58:1 (2017), ss.1-45.

26- "Cemâleddîn el-Kâsımî (1866-1914)", XIX. Yüzyıldan Günümüze Çağdaş İslam Düşünürleri, ed. K.Sözen-A.K.Turgut-S.Yılmaz, İstanbul: Divan Kitap, 2017, ss.463-480.

25- "Birgivī Mirasının Toplumsal ve Metinsel Taşıyıcıları: Kadızadeliler ve Etrafındaki Ulema", Sahn-ı Semân'dan Dârülfünûn'a Osmanlı'da İlim ve Fikir Dünyası Alimler, Müesseseler ve Fikri Eserler XVII. Yüzyıl, ed. H. Aydar-A. F. Yavuz, İstanbul: Zeytinburnu Belediyesi Kültür Yayınları, 2017, ss.431-455.

2016

24- "Mâtürîdî-Hanefî Aidiyetin Osmanlı'daki İzdüşümleri", Cumhuriyet İlahiyat Dergisi 20:2 (2016), ss.9-72. 

23- "Bağlam-Söylem İlişkisi Çerçevesinde Mezhebi veya Kelami Aidiyet Olgusu: Eş'ari ve Birgivi Algısı Üzerinden Bir Analiz", Dini Düşüncede Sorunlar ve Yorumlar, ed. Ş. Ali Düzgün-Tuğba Günal, İstanbul: Endülüs Yayınları, 2016, ss.205-221. 

22- "Bir Osmanlı Kelamcısı Ne Okur? Osmanlı İlim Geleneği Çerçevesinde Beyazizade'nin Mecmû'a fi'l-Mesâ'ili'l-Müntehabe Adlı Eseri, Osmanlı'da İlm-i Kelam: Alimler, Eserler, Meseleler, ed. O. Demir ve diğerleri, İstanbul: İSAR Yayınları, 2016, ss.53-146. 

21- "Eş'arilik ve Diğer Kelami Mezhepler", İmam Eş'arî Hayatı, Görüşleri ve Mezhebi, Köln: Plural Publications, 2016, ss.162-225. 

2015

20- "Mezhepleri veya Dini Hareketleri Tamamlan(ma)mış Kimliksel Süreçler Olarak Okumak",  Kur'an ve Toplumsal Bütünleşme: Mezhepler ve Dini Gruplar arası İlişkiler, ed. H. Hökelekli-V. Bilgin, Bursa: Burfaş Matbaası, 2015, ss.227-245.

19- “Nev‘ī Efendī’nin İhtilaf Risalesi ve Kaynağı”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 56:1 (2015), ss.207-218.

2014

18- “Ibn Hazm und seine Einschätzung der christlichen Konfessionen im Kontext von Kitâb al-Fisal”, Karadeniz Teknik Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 1:2 (2014), ss.181-187.

17- "Güncel Mezhebi Kutuplaşmaların Tarihsel Temelleri", Diyanet Aylık Dergi 277 (Ocak 2014), ss.10-13.

16- (Eser Değerlendirme) Ebū’l-Muīn en-Nesefī. Matüridi Akaidi (Bahrü’l-Kelam Tercümesi). Notlarla Tercüme Eden: Ramazan Biçer. İstanbul: Gelenek Yayıncılık, 2010”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 55:1 (2014), ss.171-186

2013

15- “Şiilik-Sünnilik İlişkisinin Kapsamı ve Sınırlarına Dair Bazı Metodik Mülahazalar”, e-Makâlât Mezhep Araştırmaları Dergisi 6:2 (2013), ss.293-319.

14- "Bir Hakkın Teslimi: Ebu Azbe’nin er-Ravzatu’l-Behiyye’sine Yansıyan İntihal Olgusu”, İslam Araştırmaları Dergisi 29:1 (2013), ss.1-34.

13- "Din", İslamiyet-Hristiyanlık Kavramları Sözlüğü, ed. M. Selçuk-H. Albayrak-P. Antes-R. Heinzman, M. Thurner, Ankara: Ankara Üniversitesi Yayınevi, 2013, c.1, ss.149-150; 

12- "Religion", Lexikon des Dialogs: Grundbegriffe aus Christentum und Islam, ed. R.Heinzman, Freiburg: Verlag Herder, 2013, band. 2, pp.577-578.

11- "Ebu Sa'îd el-Hâdimî'nin 73'lü İhtilaf Tasnifi ve Kaynakları", Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 54:2 (2013), ss.215-221.

2012

10- “Şeyhülislam Mehmed Esad Efendi ve Eşarilik Maturidilik İhtilafına İlişkin Risalesi”, Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 11:21 (2012), ss.99-134.

9- "Eşarilik ve Maturidiliği Uzlaştırma Girişimleri: Tacüddin es-Sübki ve Nuniyye Kasidesi", Dini Araştırmalar Dergisi 14:40 (2012), ss.112-131.

8- “Eşarilik”, İslam Mezhepleri Tarihi (El Kitabı), ed. H. Onat-S. Kutlu, Ankara: Grafiker Yayınları, 2012, ss.395-422.

7- “Kemālpāşāzāde’nin Eşarīlik-Māturīdīlik Ihtilafı Konusundaki Risalesi Üzerine", Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 53:2 (2012), ss. 211-218. 

6- "İmam Maturidi ve Maturidi Kelamcılığının Yeniden Keşfedilmesinde Eşariliğin Rolü", Eskiyeni Dergisi 25 (2012), ss.31-38.

2010

5- “Eşariliğin Tarihsel Arkaplanı: Küllabilik”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 51:2 (2010), ss.399-431.

2009

4- “Jamal al-Dîn al-Qâsimî and Syrian Reformism”, Journal of Islamic Research 2:2 (2009), pp.89-100.

2008

3- [Ömer F. Teber and Muzaffer Tan ile birlikte] A Short Treatise in the Context of Ottoman-Safavid Conflict”, The Islamic Quarterly 52:4 (2008), pp.359-373.

2004

2- (Tercüme) es-Seyyid Rıza el-Hüseyni, “Fıraku’ş-Şia veya Makâlâtu’l-İmâmiyye Nevbahtî’nin mi Yoksa Kummî’nin mi?”, Şii Fırkalar içinde, Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2004, ss.287-318.

1- (Tercüme) Alexander Knysh, “Ortaçağ İslam’ında Orthodoxy ve Heresy: Yeni Bir Yaklaşım Denemesi”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 45:1 (2004), ss.285-305.

Sempozyum & Kongrede Tebliğ Sunumu   

12- “Maturidi'nin Te'vilat'ının Dolaşım Ağına Dair Bazı Tespitler”, Uluslararası İmam Maturidi ve Te'vilat Sempozyumu, Ümraniye Belediyesi-Marmara İlahiyat, İstanbul, 02-03.11.2018.

11- "Mezheplerde Tekfir ve Tadlil Olgusu", Hayatın Anlamı İman Sempozyumu, Kuran Çalışmaları Vakfı, İstanbul, 13.10.2018.  

10- "18. Yüzyıl Osmanlı Dini Düşüncesinde Mahallileşme Tezahürleri: Maturidilik Örneği", Sahn-ı Seman'dan Darülfünun'a Osmanlı'da İlim ve Fikir Dünyası Sempozyumu: 18. Yüzyıl Alimler, Müesseseler ve Fikri Eserler, Zeytinburnu Belediyesi-İstanbul Üniversitesi, 22-23.12.2017    https://www.youtube.com/watch?v=nqmxJnr9BcI&t=1679s .

9- "Buhara'dan Kastamonu'ya Uzanan Bir Mecmua: Maturidi-Hanefi Literatürün Anadolu'ya Taşınma Sürecine Dair Bazı Tespitler", IV. Uluslararası Şeyh Şaban-ı Veli Sempozyumu: Hanefilik - Maturidilik, Kastamonu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, 05-07.05.2017; IV. Uluslararası Şeyh Şa'ban-ı Veli Sempozyumu -Hanefilik-Maturidilik- Bildiriler Kitabı, ed. C.Çuhadar-M.Aykaç-Y.Koçak, Kastamonu: Kastamonu Üniversitesi, 2017, c.1, ss.295-306.

8- “Sünbül Sinan el-Amasi ve er-Risaletü’t-Tahkikiyye Adlı Eseri”, Uluslararası Amasya Alimleri Sempozyumu, Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, 21-22.04.2017; "Kadızadeliler-Halvetiler Gerilimin Odağında Bir İsim: Sünbül Sinan el-Amasi ve er-Risaletü't-Tahkikiyye Adlı Eseri", Uluslararası Amasya Alimleri Sempozyumu Bildiriler Kitabı, ed. Ş. Özdemir-A. Gün, Amasya: Amasya Üniversitesi, 2017, c.1, ss.581-591.

7- "Bir Islah Hareketinin Toplumsal ve Düşünsel Taşıyıcıları: Kadızadeliler ve Etrafındaki Ulema", Sahn-ı Seman'dan Darü'l-Fünûn'a Osmanlı İlim ve Fikir Dünyası Sempozyumu: 17. Yüzyıl Alimler, Müesseseler ve Fikri Eserler, İstanbul Üniversitesi-Zeytinburnu Belediyesi, 22-24.12.2016. https://www.youtube.com/watch?v=kvHe1DrN6iI

6- "Şeyh Şaban-ı Veli'nin Halifelerinden Şeyh Mahmud Efendi ve Taciyye Adlı Risalesi", III. Uluslar arası Şeyh Şa'bân-ı Veli Sempozyumu: Kastamonu'da İlmi Hayat ve Kastamonu Alimleri, Kastamonu Üniversitesi, 06-08.05.2016.

5- “Bir Osmanlı Kelamcısı Ne Okur? Beyazizade Ahmed Efendi'nin Kitap   Güncesi", Uluslararası Osmanlı'da İlimler Sempozyumu Dizisi- 1: Osmanlı'da İlm-i Kelam, İstanbul Araştırma ve Eğitim Vakfı (İSAR), İstanbul, 25-27.12.2015. https://www.youtube.com/watch?v=kibT_g_htmA&t=745s.  

4- " Osmanlılarda Eşarilik-Maturidilik İlişkisi", Uluslararası Maturidilik Sempozyumu, Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi, Türkistan, 04-06.05.2015; Uluslarası Maturidilik Sempozyumu Bildirileri, ed. S. Kutlu, Ankara: Olivin Ofset, 2018, ss.398-410.

3- " Osmanlı Sünniliğinin Beslenme Kaynakları: Hadisçi Hanefilik ve Osmanlı Dini Düşüncesine İntikali", XVII. Türk Tarih Kongresi, Türk Tarih Kurumu Başkanlığı, Ankara, 15-17.09.2014; XVII. Türk Tarih Kongresi: Kongreye Sunulan Tebliğler, Ankara: TTK Yayınları, 2018, c.4/3, ss.1111-1134.

2- " Eş'arî'nin İkmali Mâturîdî'nin İhmali: Kendi Gelenekleri İçerisindeki Konumları Bakımından İki İmamın Mukayesesi", Uluslararası İmam Maturidi Sempozyumu, Osmangazi Üniversitesi, Eskişehir, 28-30.04.2014; "Eş'arî'nin İkmali Mâturîdî'nin İhmali: İki İmamın Gelenekleri İçerisindeki Konumlarına Dair Bağlamsal Bir Analiz", Uluğ Bir Çınar İmam Mâturîdî: Uluslararası Sempozyum Tebliğler Kitabı, haz. A. Kartal, İstanbul: Doğu Araştırmaları Merkezi, 2014, ss.133-144

1- “Attempts to dissociate Theology from Philosophy in the Late Ottoman Period with reference to Sachaqli-Zāde”, International Conference Knowledge and Education in Classical Islam: Historical Foundation & Contemporary Impact held in  Göttingen (Germany) on 01-05.10.2011 by George-August Universiteat Göttingen.

Panel & Konferans  

 

7- "Tarihsel Süreçte Maturidilik ve Muhatapları", Akdeniz İlahiyat Akademisi, Akdeniz Üniversitesi, Antalya, 24.03.2018.

https://www.youtube.com/watch?v=4c6n0XOGKAA

6- "Mezhebi Mensubiyetin Kimliksel Boyutu", Türkiye Hadis Meclisi, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, 18.11.2016. 

https://www.youtube.com/watch?v=RO_JDtMy1e4  

5- “Söylem-Bağlam İlişkisi Çerçevesinde Mezhebî ve Kelamî Mensubiyet Olgusu”, Tematik Toplantı Serisi, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Kelam Anabilim Dalı, Ankara, 30.06.2016.

4- "Eşarilik ve Diğer Mezhepler”, İmam Eşari ve Eşarilik Paneli, İslam Toplumu Milli Görüş İrşad Başkanlığı (IGMG), Duisburg, 09.04.2016

3- “Eşarilik-Maturidilik İlişkisinin Tarihsel Seyri”, Cuma Gecesi Sohbetleri, Türk Ocakları Çankaya Şubesi, Ankara, 17.12.2015

2- “Felsefe ile Tasavvuf Arasında Eşarilik”, İslam Düşüncesi Seminerleri, Gönüllerde Birlik Vakfı, Ankara, 08.12.2015

1- “Ehl-i Sünnet”, Mezhepler Konferans Dizisi, Konya Türk Ocağı Şubesi, Konya, 28.02.2015.

Academik Hareketlilik

 

- Erasmus Akademik Personel Eğitim Alma Hareketliliği, Georg August   Üniversitesi, Teoloji Fakültesi, Göttingen, Almanya, Mayıs 2011, (15 gün)

- Erasmus Doktora Öğrenim Hareketliliği, Georg August Üniversitesi, Teoloji Fakültesi, Göttingen, Almanya, Ekim 2008-Temmuz 2009, (10 Ay)

DİĞER YETERLİLİKLER

Yabancı Dil

 

Arapça, İngilizce, Almanca

 

Üyelik

 

- İslami Araştırmalar Dergisi Danışma Kurulu Üyeliği

- Mütefekkir Aksaray Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi Danışma Kurulu Üyeliği

- Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi Yayın Kurulu Üyeliği

 

Ödül & Burs

 

- Türkiye Bilimler Akademisi TEÇEP Sosyal Bilimler Telif Eser Ödülü, Ankara, 2015.

- İlahiyat Araştırmaları Üçüncülük Ödülü, Akdeniz Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, Antalya, 2013

- DİTİB (Diyanet Türk-İslam Birliği) Dil Bursu, Göthe Enstitüsü, Göttingen, Almanya

- İlim Yayma Eğitim Merkezi (İYEM) Yurtiçi Doktora Bursu

- Türk Petrol Vakfı Yurtiçi Master Bursu

İlgi Alanları

 

- Anadolu Selçukluları ve Beylikler Dönemi Dini Düşünce Tarihi

- Osmanlı Dönemi Dini Düşünce Tarihi

- Hanefi Düşünce Geleneği

DERSLER

Lisans

 

- Sosyal Bilimler Metodolojisi, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi

- İslam Mezhepleri Tarihi, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi

- Çağdaş İslam Akımları, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi

- Türkiye’de Dinî Akımlar, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi

Yüksek Lisans

 

- Eşarilik, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü

- Sosyal Tarih Okumaları,  Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü

Doktora

 

- Eşarilik-Maturidilik İlişkisi,  Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü

- Osmanlı Sünniliği, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü

Uzaktan Eğitim

 

- Yaşayan İslam Mezhepleri, Ankara Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi

- İslam Bilimlerinde Yöntem, Ankara Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi

Üniversite Dışı

 

- Dini Metin Okumaları, SETA Vakfı,  Ankara

- Sünnilik Merkezli Dini Düşünce Tarihi, İlim ve Hikmet Araştırmaları Merkezi (İLHAM), Konya.

- Sünni Düşünce Geleneği, İran Araştırmaları Merkezi (İRAM)