PROF.DR. REMZİ DEMİR    
Adı : REMZİ
Soyadı : DEMİR
E-posta : rdemir@ankara.edu.tr
Tel : 310 32 80 / 1226
Ünvan : PROF.DR.
Birim : DİL VE TARİH-COĞRAFYA FAKÜLTESİ
Bölüm : FELSEFE BÖLÜMÜ
Kişisel Akademik Bilgiler

PROF. DR. REMZİ DEMİR

 

ÖZGEÇMİŞ

 

1963 yılında Ankara’da doğdu. Ankara Atatürk Lisesi’ni bitirdikten sonra, 1980-81 Eğitim ve Öğretim Yılı’nda Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Bilim Tarihi Kürsüsü’ne girdi.

1984’te bu kürsüden mezun oldu. 1984-85 Eğitim ve Öğretim Yılı’nda, Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Felsefe Bölümü, Bilim Tarihi Anabilim Dalı’na araştırma görevlisi olarak atandı.

Yüksek lisans ve doktora tezlerini, Prof. Dr. Sevim Tekeli’nin danışmanlığında hazırladı: 1987’de, Câbir İbn Eflâh’ın Islâhü’l-Mecistî Adlı Eseri başlıklı yüksek lisans tezini, 1991’de ise, XVI. Yüzyılın Ünlü Astronomu Takiyüddin’in Desimal Sistemi Trigonometri ve Astronomiye Uygulaması başlıklı doktora tezini savundu ve doktor unvanını aldı.

Bölümden meslektaşları Recep Duran ve Hüseyin Gazi Topdemir ile birlikte, 1992 yılında Bilim ve Felsefe Metinleri adıyla bir dergi çıkarmaya başladı. Sadece iki sayı yayımlanabilen bu dergide, Takiyüddin başta olmak üzere Osmanlı Dönemi’nden bazı bilginlerin astronomi ile ilgili birkaç risalesini Türkçe tercümeleriyle birlikte neşretti.

1994’de bilim tarihi yardımcı doçentliğine atandı; ardından 1997’de doçentliğe ve 2003’de ise profesörlüğe yükseltildi.

2001-2002 Eğitim ve Öğretim Yılı’nda araştırma izni alarak dokuz aylığına İsviçre’nin Lozan şehrine gitti ve bu süre içerisinde, Lozan Üniversitesi Genel Kütüphanesi ile yerel kütüphanelerde, özellikle Aydınlanma Dönemi Fransız Düşüncesi’nin Türkiye’ye girişine ilişkin araştırmalarda bulundu.

2006-2008 yılları arasında Bilim Tarihi Anabilim Dalı Başkanlığı görevini yürüttü ve bu görevi sırasında bilim tarihi ile ilgili kongre, sempozyum, çalıştay ve konferans gibi çeşitli bilimsel etkinliklerin gerçekleştirilmesine katkıda bulundu. Bir süre Felsefe Bölümü Başkanlığı ve dört dönem de Fakülte Yönetim Kurulu Üyeliği yaptı. 27.12.2016 tarihinde ikinci kez Bilim Tarihi Anabilim Dalı Başkanlığı’na atandı.

2014’de, Prof. Dr. Sina Akşin, Avukat Şevket Çizmeli, Yrd. Doç Dr. İnan Kalaycıoğulları ile birlikte Tarih Topluluğu adıyla gayr-ı resmî bir topluluk kurdu. Ülkemizin saygın tarihçilerini bir araya getiren bu topluluk, bazı paneller ve çalıştaylar düzenledi ve 2016’nın Ocak ayında Historia 1923 adıyla yeni bir tarih ve kültür dergisi yayımlamaya başladı.

2015 yılında, Bilim Tarihi Anabilim Dalı’ndaki meslektaşlarıyla birlikte Bilim ve Teknoloji Çalışmaları’nın tanınmasını sağlamak ve bilimsel düşüncenin toplumun muhtelif katmanlarına yayılmasına katkıda bulunmak maksadıyla Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü bünyesinde tezsiz yüksek lisans eğitimi verecek Bilim ve Toplum Çalışmaları adında yeni bir anabilim dalının kuruluşuna öncülük yaptı.

  

Hâlen Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Felsefe Bölümü, Bilim Tarihi Anabilim Dalı’nda çalışan Demir, araştırmalarını özellikle Osmanlı Dönemi Türk Bilim Tarihi ile Türk Felsefe Tarihi üzerinde yoğunlaştırmış bulunmaktadır.


 

 

 

YAYIN LİSTESİ

 

 

A. Kitaplar :

 

(a) Telif

 

Bilim Tarihine Giriş, (Sevim Tekeli, Esin Kâhya, Melek Dosay Gökdoğan, Hüseyin Gazi Topdemir, Yavuz Unat ve Ayten Koç Aydın ile birlikte), Ankara 1999, 451 s.

 

Türk Aydınlanması ve Voltaire, Geleneksel Düşünceden Kopuş, Ankara 1999, 211 s.

 

Takiyüddîn’de Matematik ve Astronomi, Ankara 2000, 243 s.

 

Osmanlılar’da Bilimsel Düşüncenin Yapısı, Ankara 2001, 96 s.

[İkinci Baskı, Ankara 2014, 84 s.]

 

Bilim Tarihi Kılavuzu, Buluşlar ve Yapıtlar, (Melek Dosay Gökdoğan, Hüseyin Gazi Topdemir, Yavuz Unat, İnan Kalaycıoğulları ve Yasemin Emlü ile birlikte), Ankara 2001, 340 s.

Türkiye’de Bilim Tarihi Araştırmalarının Dünü ve Bugünü, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Bilim Tarihi Anabilim Dalı’nda Yapılan Çalışmalar, (Esin Kâhya, Melek Dosay Gökdoğan, Hüseyin Gazi Topdemir ve Yavuz Unat ile birlikte), Ankara 2003, 171 s.

 

Philosophia Ottomanica, Osmanlı İmparatorluğu Dönemi’nde Türk Felsefesi, Eski Felsefe, Cilt 1, Ankara 2005, 233 s.

 

Philosophia Ottomanica, Osmanlı İmparatorluğu Dönemi’nde Türk Felsefesi, Eski İle Yeni Felsefe Arasında, Cilt 2, Ankara 2005, 240 s.

 

Philosophia Ottomanica, Osmanlı İmparatorluğu Dönemi’nde Türk Felsefesi, Yeni Felsefe, Cilt 3, Ankara 2007, 256 s.

 

Philosophia Ottomanica, Osmanlı Felsefesi, İkinci Baskı, Ankara 2018, 648 s.

 

Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi ve Türkiye’de Beşerî Bilimlerin Yeniden İnşası, Elli Portre, (Doğan Atılgan ile birlikte), Ankara 2008.

 

Aydın Sayılı, (Melek Dosay Gökdoğan ile birlikte), Ankara 2008, 128 s.

 

Tantalos’un Çocukları, Cumhuriyet Dönemi’nde Bilim ve Tekniğe Genel Bir Bakış, (İnan Kalaycıoğulları ile birlikte), İstanbul 2010, 234 s.

 

Osmanlılar’da Bilim ve Teknoloji, Fatih Sultan Mehmed Devrine Kadar, Cilt 1, Editör: Melek Dosay Gökdoğan, Yazarlar: Remzi Demir ve Yavuz Unat, Konya 2012, 235 s.

 

Bilim Kültürü, Ankara 2014.

 

Nerede Hata Yaptık? (Doğu’da Bilimin Gerileyişinin Haricî ve Dahilî Nedenleri Üzerine Bir Tartışma), İstanbul 2015, 102 s.

 

Bilim ve Felsefe, İstanbul 2016, 192 s.

 

Bilim ve Tarih, İstanbul 2017, 204 s.

 

Bilim ve Toplum, İstanbul 2017, 165 s.

 

Bilim ve İktidar, İstanbul 2018, 168 s.

 

 

(b) Tercüme ve Sadeleştirme

 

Bursalı Mehmed Tâhir Bey ve Türklerin Ulûm ve Fünûna Hizmetleri, (Yavuz Unat ile birlikte yapılmış ayrıntılı bir araştırma ile birlikte), Ankara 1995, 106 s.

 

George Sarton, Antik Bilim ve Modern Uygarlık (Ancient Science and Modern Civilization, Nebraska 1954), (Melek Dosay Gökdoğan ile birlikte), Ankara 1995, 150 s.

 

Şemseddin Sâmî, Medeniyyet-i İslâmiyye, Ankara 1996, 109 s.

 

Mustafa Sâmî Efendi, Avrupa Risâlesi, Ankara 1996, 60 s.

 

Ahmed Cevdet Paşa, Takvîmü’l-Edvâr (Takvimler), (Yavuz Unat ile yapılmış ayrıntılı bir araştırma ile birlikte), Ankara 1996, 88 s.

 

Rızaeddin ibn Fahreddin, İslâm Filozofu İbn Rüşd, Ankara 1997,  72 s.

 

Şemseddin Sâmî, İslâmiyetin Yayılması İçin Yapılan Çalışmalar (Himmetü’l-Humâm fî Neşri’l-İslâm), Ankara 1997, 46 s.

 

Hakim Muhammed Said, İslâm Bilim ve Felsefesine Giriş (Personalities Noble, Glimpses of Renowned Scientists and Thinkers of Müslim Era), Ankara 1999, 78 s.

 

Sâlih Zeki, Âsâr-ı Bâkiye, Ortaçağ İslâm Dünyası’nda Trigonometri, (Yavuz Unat ile birlikte), Cilt 1, Ankara 2003, 210 s.

 

Sâlih Zeki, Âsâr-ı Bâkiye, Bilginlerin Yaşamları ve Yapıtları, (Melek Dosay Gökdoğan ve Mutlu Kılıç ile birlikte), Cilt 3, Ankara 2004, 212 s.

 

Hoca Tahsin, Târîh-i Tekvîn yâhûd Hilkat (Varoluş Tarihi veya Yaratılış), (Bilal Yurtoğlu ve Ali Utku ile birlikte), Konya 2011, 91 s.

 

Ahmed Vefik Paşa, Hikmet-i Târîh, (Bilal Yurtoğlu ve Ali Utku ile birlikte), Konya 2013, 79 s.

 

Subhi Edhem, Hayât ve Mevt, (Tuba Uymaz ve Ali Utku ile birlikte), Konya 2014, 83 s.

 

Ernst Haeckel, Vahdet-i Mevcûd, Bir Tabî‘at ‘Âliminin Dîni, Çevirenler: Baha Tevfik ve Ahmed Nebil, (Bilal Yurtoğlu ve Ali Utku ile birlikte), Konya 2014, 122 s.

 

Yusuf Kemal, Gâyetü’l-Beyân fî Hakîkati’l-İnsân yâhûd ‘İlm-i Ahvâl-i Rûh, (Ali Utku ile birlikte), Konya 2014, 84 s.

 

Rızaeddin bin Fahreddin, İslâm Feylesofu İbn Rüşd, Çeviren: Kaya Nuri, (Ali Utku ile birlikte), Konya 2015, 94 s.

 

Voltaire, Alzire, Konya 2015, 123 s.

 

 

(c) Derleme ve Editörlük

 

George Sarton, Bilim Tarihinde Yöntem, (Melek Dosay Gökdoğan, Yavuz Unat ve Güldeniz Can ile birlikte), Ankara 1997, 133 s.

 

Abdülhak Adnan Adıvar, Denemeler, “Bilimin Sarp Yolunda Cüretkâr Adımlar”, (Abdülhak Adnan Adıvar’ın Türk bilim ve düşünce tarihindeki yerini tartışan bir “Sunuş” ile yazarın yaşamını ve yapıtlarını tanıtan “Kronolojik Biyografi” ile birlikte), Ankara 2003, 207 s.

 

Cumhuriyet ve Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, (Uluslararası Sempozyum Bildirileri, 14-16 Mayıs 2008, Ankara), Yayına Hazırlayanlar: Remzi Demir ve Doğan Atılgan, Ankara 2008, 244 s.

 

Aydın Sayılı, Atatürk ve Bilim, (Ord. Prof. Dr. Aydın Sayılı Külliyatı), Cilt 1, Editör: Remzi Demir, Derleyen: İnan Kalaycıoğulları, Ankara 2008, 365 s.

 

Aydın Sayılı, Hayatta En Hakiki Mürşit İlimdir, (Ord. Prof. Dr. Aydın Sayılı Külliyatı), Cilt 2, Editör: Remzi Demir, Derleyen: İnan Kalaycıoğulları, Ankara 2010, 178 s.

 

Aydın Sayılı, Kopernik ve Anıtsal Yapıtı, Copernicus and His Monumental Work, (Ord. Prof. Dr. Aydın Sayılı Külliyatı), Cilt 3, Editör: Remzi Demir, Derleyen: İnan Kalaycıoğulları, Ankara 2012, 220 s.

 

Hans Reichenbach, Bilime Yeni Pozitivist Bakış, İstanbul Konferansları, Almancadan Çevirenler: Nusret Hızır ve Halil Vehbi Eralp, Derleyen ve Günümüz Türkçesine Uyarlayanlar: Remzi Demir ve İnan Kalaycıoğulları, Ankara 2013, s. 110.

 

Aydın Sayılı, The Observatory in Islam and Its Place in the General History of the Observatory, Cilt 4, Editör: Remzi Demir, Derleyen: İnan Kalaycıoğulları, Ankara 2016, 483 s.

 

Aydın Sayılı, Bilim ve Öğretim Dili Olarak Türkçe, Cilt 5, Editör: Remzi Demir, Derleyen: İnan Kalaycıoğulları, İstanbul 2018, 289 s.

     

 

B. Makaleler :

 

(a) Telif

 

“Takiyüddin’in Ağabeyi Necmüddin ibn Maruf ve Onun ‘Cedâvilu li-Ma’rifeti Ru‘yeti Ehilleti’ş-Şuhûr’ Adlı Risâlesi”, Bilim ve Felsefe Metinleri, Cilt 1, Sayı 1, Ankara 1992, s. 9-29.

 

 “Eski Bir Hesap Aleti: Rubu’l-Müceyyeb ve Takiyüddin ibn Maruf’un ‘Rubu’l-Müceyyeble Yapılan İşlemler Manzûmesi’ Adlı Risâlesi”, Bilim ve Felsefe Metinleri, Cilt 1, Sayı 1, Ankara 1992, s. 29-55.

 

 “Bedreddin Sıbt el-Mârdînî’nin ‘Mukaddime fî Hisâbi’l-Mesâili’l-Ceybiyye ve’l-‘Amâli’l-Felekiyye’ Adlı Risâlesi”, Bilim ve Felsefe Metinleri, Cilt 1, Sayı 1, Ankara 1992, s. 55-67.

 

 “Takiyüddin’in Farklı Büyüklükte Sonsuz Nicelikler Meselesine Trigonometriden Getirmiş Olduğu Bir Örnek”, Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Araştırma Dergisi, Cilt XIV, Ankara 1992, s. 91-96.

 

“I. Mahmud’a Hediye Edilen İki Otomatın Tanıtımı Maksadıyla Kaleme Alınmış Küçük Bir Risâle”, Bilim ve Felsefe Metinleri, Cilt 1, Sayı 2, Ankara 1992, s. 117-129.

 

 “İstanbul Rasathanesi’nde Yapılmış Olan Gözlemler”, Belleten, Cilt LVII, Sayı 218, Ankara 1993, s. 161-172.

 

“İsmail Gelenbevî’nin Üçgenlerin Kenarları Adlı Risâlesi”, Erdem, Cilt 9, Sayı 25, Mayıs 1996, s. 175-222.

 

“Takiyüddin’in Ondalık Kesirleri Trigonometri ve Astronomiye Uygulaması”, Bilim ve Teknik, Sayı 351, Şubat 1997, s. 36

 

 “Bilim Tarihinde Metin Çalışmalarının Önemi”, (Melek Dosay Gökdoğan ile birlikte), Bilim, Bilim Politikası ve Üniversiteler, Yayına Hazırlayanlar: Emine Akalın, Hakan Aydoğdu ve Reşat Saraoğlu, İstanbul 1997, s. 101-108.

 

“Ahmet Cevdet Paşa’nın Önerdiği Yeni Bir Takvim”, (Yavuz Unat ile birlikte),  Belleten, Cilt LXI, Sayı 230, Ankara 1997, s. 111-120.

 

“Bilim ve Felsefe Tarihi Kurumu”, Cumhuriyet Bilim-Teknik, 28 Şubat 1998, Sayı: 571, s. 15.

 

 “Târîh-i Hind-i Garbî’de Hint Okyanusu, Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı İle İlgili Düşünceler”, (Mutlu Kılıç ile birlikte), Osmanlı, Editör: Güler Eren, Cilt 8, Ankara 1999, s. 355-371.

 

“Takîyüddîn’in Cerîde el-Dürer ve Harîde el-Fiker Adlı Yapıtında Bulunan Onluk Trigonometrik Cetveller (Düzenleniş ve Kullanılışları)”, Osmanlı, Editör: Güler Eren, Cilt 8, Ankara 1999, s. 399-410.

 

“Melhameler ve Bir On Yedinci Yüzyıl Osmanlı Âlim ve Edîbi Cevrî Çelebi’nin Melhame’si”, Osmanlı, Editör: Güler Eren, Cilt 8, Ankara 1999, s. 431-441.

 

“Takiyüddin ibn Maruf’un Ondalık Kesirleri Trigonometri ve Astronomiye Uygulaması”, Ankara Üniversitesi, İlâhiyat Fakültesi Dergisi, Prof. Dr. Necati Öner Armağanı, Cilt 40, Ankara 1999, s. 403-424.

 

“Hoca Tahsîn Efendi ve Felsefe İle İlgili Bir Şiiri”, (Âdem Akın ile birlikte), Nüsha, Yıl 1, Sayı 1, Ankara 2001, s. 72-79.

 

“Unutulmuş Bir Osmanlı Düşünürü Hoca Tahsîn Efendi’nin Târîh-i Tekvîn Yâhûd Hilkat Adlı Eseri ve Haeckelci Evrimciliğin Türkiye’ye Girişi”, (Bilal Yurtoğlu ile birlikte), Nüsha, Yıl 1, Sayı 2, Ankara 2001, s. 166-196.

 

 “Münîf Paşa’nın Bilimlerin Değeri ve Çeşitlerine İlişkin İki Makalesi”, (Âdem Akın ile birlikte), Düşünen Siyaset (Bilim Tarihi), Sayı 16, Ankara 2002, s. 187-207.

 

“Ali Kuşçu ve el-Muhammediyye, el-Fethiyye ve Risâle fî Hall Eşkâl el-Mu‘addil li’l-Mesîr Adlı Eserlerinin Türk Bilim Tarihindeki Yeri”, (Yavuz Unat ile birlikte), Düşünen Siyaset (Bilim Tarihi), Sayı 16, Ankara 2002, s. 231-255.

 

“Cevâhirnâmeler ve Osmanlılar Dönemi’nde Yazılmış İki Cevâhirnâme”, (Mutlu Kılıç ile birlikte), Ankara Üniversitesi, Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi (OTAM), Sayı 14, Ankara 2003, s. 1-64.  

 

“Türkiye’de Bilim Tarihi Araştırmalarının Gelişimine Genel Bir Bakış (1532-1993)”, Türkiye’de Bilim Tarihi Araştırmalarının Dünü ve Bugünü, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Bilim Tarihi Anabilim Dalı’nda Yapılan Çalışmalar, Ankara 2003, s. 1-92.

 

 “Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nde Bilim Tarihi Araştırmalarının Başlaması ve Gelişmesi (Kronolojik Bir Bakış)”, (Melek Dosay Gökdoğan ile birlikte), Türkiye’de Bilim Tarihi Araştırmalarının Dünü ve Bugünü, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Bilim Tarihi Anabilim Dalı’nda Yapılan Çalışmalar, Ankara 2003, s. 93-109.

 

 “Bilim Tarihi ve Cumhuriyet Dönemi’ndeki Bilimsel Çalışmalar”, Türkiye’de Bilim Tarihi Araştırmalarının Dünü ve Bugünü, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Bilim Tarihi Anabilim Dalı’nda Yapılan Çalışmalar, Ankara 2003, s. 111-117.

 

“Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi, Felsefe Bölümü, Bilim Tarihi Anabilim Dalı’nda Yetişen Araştırmacılar (Özgeçmişleri ve Yayınları), (Esin Kâhya, Melek Dosay Gökdoğan, Hüseyin Gazi Topdemir ve Yavuz Unat ile birlikte), Türkiye’de Bilim Tarihi Araştırmalarının Dünü ve Bugünü, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Bilim Tarihi Anabilim Dalı’nda Yapılan Çalışmalar, Ankara 2003, s. 118-171.

 

“Türkiye’de Artık Bir Bilim Tarihi Bölümü Kurulmalıdır…!”, Bilim ve Ütopya, Sayı 121, Temmuz 2004, s. 48-51.

 

“Bilim Tarihi ve Cumhuriyet Dönemi’ndeki Bilimsel Çalışmalar”, V. Türk Kültürü Kongresi, Cumhuriyetten Günümüze Türk Kültürünün Dünü, Bugünü ve Geleceği (17-21 Aralık 2002, Ankara), Felsefe-Bilim, Cilt V, Yayına Hazırlayan: Songül Boybeyi, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, Ankara 2004, s. 89-95.

 

“Çağdaş Matematiğin Türkiye’ye Girişi (Halifezâde İsmâ‘îl Efendi’den Sâlih Zeki Bey’e Kadar Yapılan Çalışmalara Genel Bir Bakış)”, Salih Zeki, Âsâr-ı Bâkiye, Bilginlerin Yaşamları ve Yapıtları, Cilt 3, Yayına Hazırlayanlar: Melek Dosay Gökdoğan, Remzi Demir ve Mutlu Kılıç, Ankara 2004, s. 1-45.

 

“Sâlih Zeki Bey (1864-1921), Hayatı-Eserleri ve Türk Bilim Hayatındaki Yeri”, Salih Zeki, Âsâr-ı Bâkiye, Bilginlerin Yaşamları ve Yapıtları, Cilt 3, Yayına Hazırlayanlar: Melek Dosay Gökdoğan, Remzi Demir ve Mutlu Kılıç, Ankara 2004, s. 48-68.

 

“Saçaklızâde Muhammed ibn Ebî Bekr el-Mar‘aşî ve Tertîb el-‘Ulûm Adlı Eseri”, (Âdem Akın ile birlikte), Ankara Üniversitesi, Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi (OTAM), Sayı 16, Ankara 2004, s. 1-64.

 

“Sâlih Zeki Bey (1864-1921), Hayatı-Eserleri ve Türk Bilim Hayatındaki Yeri”, Bilim ve Ütopya, Sayı 122, Ağustos 2004, s. 44-49.

 

“İlim ve Scientia”, Bilim ve Ütopya, Sayı 125, Kasım 2004, s. 52-56.

 

“Büyük Bir Matematik Tarihçisi ve Felsefecisi: Sâlih Zeki Bey (1864-1921)”, (İnan Kalaycıoğulları ile birlikte), Kutadgubilig, Sayı 6, İstanbul 2004, s. 195-211.

 

“Osmanlılar Dönemi’nde Bilim Tarihi Yazıcılığına Genel Bir Bakış ve Ahmed Râsim’in Terakkiyyât-ı ‘İlmiyye ve Medeniyye Adlı Eseri”, (İnan Kalaycıoğulları ile birlikte), Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi (Türk Bilim Tarihi), Cilt 2, Sayı 4, İstanbul 2004, s. 595-627.

 

“Bizans İmparatorluğu’nun Yıkılış ve Osmanlı İmparatorluğu’nun Kuruluş Sürecinde (1300-1453) Rumlar’da Bilim ve Felsefeye Kronolojik Bir Bakış”, (Melek Dosay Gökdoğan ile birlikte), Bilim ve Ütopya, Sayı 128, Şubat 2005, s. 58-62.

 

“Ahmed Vefîk Paşa’nın Hikmet-i Târîh Adlı Eseri”, (Bilal Yurtoğlu ile birlikte), Kutadgubilig, Sayı 7, İstanbul 2005.

 

“Takiyyüddîn ve Stevin’de Ondalık Kesirler”, Bilim ve Ütopya, Sayı 134, Ağustos 2005, s. 37-41.

 

“Memlûkler’de Bilim”, Bilim ve Ütopya, Sayı 136, Ekim 2005, s. 34-40.

 

“Subhi Edhem Bey’in Bilim Tarihi ve Bilim Felsefesi Bilinci”, Bilim ve Ütopya, Sayı 139, Ocak 2006, s. 52-57.

 

“Subhi Edhem Bey’in ‘İlm-i Nebâtât Târîhi”, I. Ulusal Veteriner Hekimliği Tarihi ve Meslekî Etik Sempozyumu Bildirileri, 30 Mart - 1 Nisan 2006, (Prof. Dr. Ferruh Dinçer’in 70’inci Yaşı Anısına), Editör: Abdullah Özen, Elazığ 2006, s. 133-159.

 

“Ömer Hayyâm’ın Felsefî Öğretisi Üzerine Bir Deneme”, Bilim ve Ütopya, Sayı 145, İstanbul 2006, s. 4-10.

 

“İlk Bilim Tarihi Kitabımız: Fen Adamları”, Bilim ve Ütopya, Sayı 147, Eylül 2006, s. 41-46.

 

“600. Ölüm Yıldönümü’nde İbn Haldûn’un Tarih ve Toplum Felsefesinin Türkiye’ye Girişi ve Etkileri”, Bilim ve Ütopya, Sayı 148, Ekim 2006, s. 9-15.

 

“Hint Okyanusu’nda Bir Türk Amirali, Seydî Ali Reîs ve Kitâb el-Muhît fî ‘İlm el-Eflâk ve el-Ebhur”, Bilim ve Ütopya, Sayı 153, Mart 2007, s. 36-44.

 

“Takiyüddin ve Aritmetik, Trigonometri ve Astronomide Yenileşme”, Notlar, Göğe Bakan Adam: 420. Ölüm Yıldönümünde Takiyüddin Rasıd, 19 Kasım 2005, Bilim ve Sanat Vakfı, Türkiye Araştırmaları Merkezi, İstanbul 2007, s. 17-26.

 

“Kazan Âlimlerinden Rızaeddin ibn Fahreddin’e Göre İbn Rüşd’ün Öğretisi”, Bilim ve Ütopya, Sayı 156, Haziran 2007, s. 42-45.

 

“Osmanlılar Dönemi Türk Düşüncesine Genel Bir Bakış”, Bilim ve Ütopya, Sayı 159, Eylül 2007, s. 12-19.

 

“Yeni Bir Bölüm Tasarımı: Bilim Tarihi Bölümü”, Bilim ve Ütopya, Sayı 169, Temmuz 2008, s. 67-70.

 

“Rus Bilim Tarihine Genel Bir Bakış, (1689-1917)”, Bilim ve Ütopya, Sayı 171, Eylül 2008, s. 62-69.

 

“Bilim Tarihi’nin Kurumlaşması ve Prof. Dr. Sevim Tekeli”, Türkiye’de Bilim ve Kadın, Eskişehir 2008, s. 107-117.

 

“Yeni DTCF, Bir Yapısal Dönüşüm Önerisi”, Cumhuriyet ve Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, (Uluslararası Sempozyum Bildirileri, 14-16 Mayıs 2008, Ankara), Yayına Hazırlayanlar: Remzi Demir ve Doğan Atılgan, Ankara 2008, s. 55-65.

 

“Sâlih Zeki Bey’in ‘İslâm’da Matematiksel Bilimler Tarihi’ Adlı Makalesi”, (Ali Rıza Tosun ile birlikte), Ortaçağ İslâm Dünyası’nda Bilim ve Teknik [Makaleler], Editör: Yavuz Unat, Ankara 2008, s. 15-41.

 

“Philosophia Ottomanica’ya Genel Bir Bakış”, Düşünen Siyaset, Sayı 8, Ankara 2008, s. 291-308.

 

“1920-2010 Yılları Arasında Türkiye’de Bilim (Bir Tarihsel Yorum Denemesi)”, Cumhuriyet ve Bilim, Kongre Bildirileri (3-5 Mayıs 2007), Editör: Melek Dosay Gökdoğan, Ankara 2009, s. 1-42.

 

“Osmanlılar Dönemi’nde Pozitivizm ve Türk Düşüncesi’ne Etkileri”, Bilim ve Ütopya, Sayı 179, Mayıs 2009, s. 22-27.

 

“Afet İnan (1908-1985) ve ‘Büyük Girişim’”, Türkiye’de Bilim ve Kadın Kongresi Bildirileri, Hazırlayan: Günseli Naymansoy, Eskişehir 2009, s. 33-72.

 

“Afet İnan ve Türk Antropoloji Tarihindeki Yeri”, Bilim ve Ütopya, Sayı 185, Kasım 2009, s. 41-48.

 

“Materyalizme Reddiye: Tedkîk-i Ecsâm”, Fatma Aliye Hanım, Tedkîk-i Ecsâm (Cisimlerin İncelenmesi), Yayına Hazırlayanlar: Ali Utku ve Arzu Ekinci, Konya 2009, s. 9-17.

 

“Sâlih Zeki Bey’in Matematikle İlgili Küçük Bir Yapıtı: Hârika-ı Hilkât, (İnan Kalaycıoğulları ile birlikte), Erdem, Sayı 55, Ankara 2009, s. 57-78.

 

“Din, Felsefe, Bilim İlişkileri Bağlamında Bilimsel Devrim ve Türkiye”, Bilim ve Ütopya, Sayı 189, Mart 2010, s. 40-44.

 

“Pozitivizm ve Kemalizm İlişkisi Üzerine”, Bilim ve Ütopya, Sayı 191, Mayıs 2010, s. 34-37.

 

“Din-Bilim İlişkilerini Yeniden Tartışmak”, (Eskimeyen Kitaplar), Bilim ve Ütopya, Sayı 194, Ağustos 2010, s. 39-40.

 

“Ali Kuşçu Devrimi mi?”, (Parantez), Bilim ve Ütopya, Sayı 194, Ağustos 2010, s. 61.

 

“Sosyoloji Tarihimizin Başlangıç Dönemi”, (Eskimeyen Kitaplar), Bilim ve Ütopya, Sayı 195, Eylül 2010, s. 63.

 

“Eskimeyen Kitaplar”, Bilim ve Ütopya, Sayı 196, Ekim 2010, s. 5.

 

“Ehsan Masood ve Tarihi Çarpıtmak!”, (Parantez), Bilim ve Ütopya, Sayı 196, Ekim 2010, s. 59-60.

 

“Tertîbü’l-Ulûm ve Haram İlimler”, (Eskimeyen Kitaplar), Bilim ve Ütopya, Sayı 196, Ekim 2010, s. 71.

 

“Yanlış Felsefî Seçim ve Sonuçları”, (Parantez), Bilim ve Ütopya, Sayı 197, Kasım 2010, s. 5.

 

“İlk Psikoloji Kitabımız: Gâyetü’l-Beyân fî Hakîkati’l-İnsân”, (Eskimeyen Kitaplar), Bilim ve Ütopya, Sayı 197, Kasım 2010, s. 74-75.

 

“Selçuklu Dönemi Bilim ve Felsefe Tarihi Araştırmaları Neden İhmal Edildi?”, (Parantez), Bilim ve Ütopya, Sayı 198, Aralık 2010, s. 80.

 

“Tıp Öğretimi Türkçeleşiyor!”, (Eskimeyen Kitaplar), (İnan Kalaycıoğulları ile birlikte), Bilim ve Ütopya, Sayı 198, Aralık 2010, s. 87-89.

 

“Bilimsel Bilgi Nasıl Değişir?”, (Parantez), Bilim ve Ütopya, Sayı 199, Ocak 2011, s. 51.

 

“Tabakât el-Ümem ve ‘Türk İmgesi’nin Doğuşu”, (Eskimeyen Kitaplar), Bilim ve Ütopya, Sayı 199, Ocak 2011, s. 75-76.

 

“Osmanlı Cebiri’nde Simge Dizgesi!”, (Parantez), Bilim ve Ütopya, Sayı 200, Şubat 2011, s. 78.

 

“Bilginler Ansiklopedisi: Müessisîn-i Fünûn”, (Eskimeyen Kitaplar), Bilim ve Ütopya, Sayı 200, Şubat 2011, s. 79.

 

“Nasıl Okudum?”, (Eskimeyen Kitaplar), Bilim ve Ütopya, Sayı 201, Mart 2011, s. 83.

 

“Bilim Felsefesinin Türkiye’ye Girişi, Genel Bir Bakış”, Bilim ve Ütopya, Sayı 202, Nisan 2011, s. 20-25.

 

“Boris Hessen ve Sosyalist Bir Bilim Tarihi Okuması”, (Parantez), Bilim ve Ütopya, Sayı 202, Nisan 2011, s. 54-55.

 

“Tezer Ağaoğlu Taşkıran ve Bilimlerin Tasnifi Sorunu”, (Eskimeyen Kitaplar), Bilim ve Ütopya, Sayı 202, Nisan 2011, s. 65.

 

“Bir Teknoloji Tarihimiz Var mı?”, (Parantez), Bilim ve Ütopya, Sayı 203, Mayıs 2011, s. 63.

 

“Picard’ın Comte Eleştirisi, Türkçe’de!”, (Eskimeyen Kitaplar), Bilim ve Ütopya, Sayı 203, Mayıs 2011, s. 65.

 

“Miftâh el-Fünûn ve Doğa Bilimlerinde Gözlem İle Deney”, (İnan Kalaycıoğulları ile birlikte), (Eskimeyen Kitaplar), Bilim ve Ütopya, Sayı 204, Haziran 2011, s. 82-84.

 

“Başarısızlık ve Tarih”, (Parantez), Bilim ve Ütopya, Sayı 204, Haziran 2011, s. 69.

 

“Yahudi Bilimi ve Felsefesi!”, (Parantez), Bilim ve Ütopya, Sayı 205, Temmuz 2011, s. 72-73.

 

“Felsefe-i İlmiye ve Yöntembilim Şuurunun Gelişmesi”, (Eskimeyen Kitaplar), Bilim ve Ütopya, Sayı 205, Temmuz 2011, s. 80.

 

“Unutulmuş Bir Doğa Felsefesi: Kelâmî Atomculuk!”, (Parantez), Bilim ve Ütopya, Sayı 206, Ağustos 2011, s. 4-6.

 

“Hasan Âli Yücel’in Metodoloji Kitabı ve Tümevarımın Matematikteki Yeri”, (Eskimeyen Kitaplar), Bilim ve Ütopya, Sayı 206, Ağustos 2011, s. 83-85.

 

“İlk Pedagoji Tarihimiz: Hükemâ-yı Cihân ve Talîm ve Terbiye Tarihi”, (Eskimeyen Kitaplar), Bilim ve Ütopya, Sayı 207, Eylül 2011, s. 79.

 

“Resim Yasağı ve Doğa Tarihi”, (Eskimeyen Kitaplar), Bilim ve Ütopya, Sayı 208, Ekim 2011, s. 61-62.

 

“Osmanlı Dönemi Türk Düşüncesi’nin Temelleri Üzerine Notlar”, (Parantez), Bilim ve Ütopya, Sayı 209, Kasım 2011, s. 64-67.

 

“Câhil Şehrin Âdâbı, Sosyal Darwinist midir?”, (Eskimeyen Kitaplar), Bilim ve Ütopya, Sayı 210, Aralık 2011, s. 37.

 

“Bilimsel Yaratıcılık ve Cemaat-içi Baskılar”, (Parantez), Bilim ve Ütopya, Sayı 211, Ocak 2012, s. 72-73.

 

“Vaka-i Kalyon veya Kalyon Olayı!”, (Eskimeyen Kitaplar), Bilim ve Ütopya, Sayı 211, Ocak 2012, s. 88.

 

“Bilimin Özgür-Usları!”, (Parantez), Bilim ve Ütopya, Sayı 212, Şubat 2012, s. 79.

 

“Mütercim-i Azam: Hüseyin Cahid ve Çocuk Psikolojisinin Türkiye’ye Girişi”, (Eskimeyen Kitaplar), Bilim ve Ütopya, Sayı 212, Şubat 2012, s. 93.

 

“Stalin Dönemi’nde Bilim ve İktidar İlişkileri”, Bilim ve Ütopya, Sayı 213, Mart 2012, s. 67-69.

 

“İlk Psikoloji Kitabımız: Gâyetü’l-Beyân fî Hakîkati’l-İnsân”, Dört Öge, Sayı 1, Ankara 2012, s. 47-72.

 

“Midhat Paşa ve ‘Devrimci İrade’nin Doğuşu!”, Bilim ve Ütopya, Sayı 214, Nisan 2012, s. 10.

 

“Bilimsel Yayının Değeri Nasıl Belirlenmelidir?”, (Parantez), Bilim ve Ütopya, Sayı 215, Mayıs 2012, s. 83.

 

“Mustafa Şekip Tunç’un Ruhiyat’ı”, (Eskimeyen Kitaplar), Bilim ve Ütopya, Sayı 215, Mayıs 2012, s. 91.

 

“Osmanlılar Dönemi’nde Bilgi Cemaatleri ve Bilgi Türleri Arasındaki İlişkiler”, (Parantez), Bilim ve Ütopya, Sayı: 216, Haziran 2012, s. 86.

 

“Kâtib Çelebi ve Yeni İslâm Hikmeti!”, (Eskimeyen Kitaplar), Bilim ve Ütopya, Sayı 216, Haziran 2012, s. 91.

 

“Ne İçin Bilim?”, (Parantez), Bilim ve Ütopya, Sayı 217, Temmuz 2012, s. 59.

 

“Bilim Sosyolojisinin Önemi Üzerine”, (Parantez), Bilim ve Ütopya, Sayı: 220, Ekim 2012, s. 90.

 

“Felsefe Sosyolojisi Neden Gereklidir?”, (Parantez), Bilim ve Ütopya, Sayı: 222, Aralık 2012, s. 84.

 

“Gustave Le Bon ve Sosyal Psikolojinin Türkiye’ye Girişi”, (Eskimeyen Kitaplar), Bilim ve Ütopya, Sayı 225, Mart 2013, s. 94.

 

“Ahmed Midhat Efendi’nin Voltaire Çalışmaları”, Ahmed Midhat, Voltaire, Sadeleştirenler ve Yayına Hazırlayanlar: Erdoğan Erbay ve Ali Utku, Konya 2013, s. 9-20.

 

“Osmanlı Dönemi Türk Düşüncesi (Dışsalcı Bir Bakış)”, Uluslararası Molla Hüsrev Sempozyumu (18-20 Kasım 2011, Bursa) Bildiriler Kitabı, Bursa 2013, s. 53-62.

 

“Osmanlı Dönemi Türk Düşüncesinin Yapısına Genel Bir Bakış”, Neden Geri Kaldık? Bitmeyen Kavga: Çağdaşlaşma, Editör: İnan Kalaycıoğulları, 2. Baskı, İstanbul 2013, s. 77-87.

 

“Bilim Kültürü”, Bilim ve Ütopya, Sayı 228, Haziran 2013, s. 55-57.

 

“Bilim Kültürü: Bilimler”, Bilim ve Ütopya, Sayı 229, Temmuz 2013, s. 61-64.

 

“Bilim Kültürü: Bilim Tarihi”, Bilim ve Ütopya, Sayı 231, Eylül 2013, s. 93.

 

“Yaşam ve Ölüm Üzerine Bir Deneme: Subhi Edhem Bey’in Hayat ve Mevt’i”, (Tuba Uymaz ile birlikte), Dört Öğe, Yıl: 2, Sayı: 4, Ekim 2013, s. 51-77.

 

“Bilim Kültürü: Filolojiden Modernleşmeye Bilim Tarihçiliği”, Bilim ve Ütopya, Sayı 233, Kasım 2013, s. 82-84.

 

“Bilim Kültürü: Bilim Felsefesi”, Bilim ve Ütopya, Sayı 234, Aralık 2013, s. 70-73.

 

“Bilim Kültürü: Bilim Sosyolojisi”, Bilim ve Ütopya, Sayı 236, Şubat 2014, s. 74-77.

 

“Bilim Kültürü: Bilim Psikolojisi”, Bilim ve Ütopya, Sayı 237, Mart 2014, s. 78-82.

 

“Bilim Kültürü: Bilim Edebiyatı”, Bilim ve Ütopya, Sayı 238, Nisan 2014, s. 64-67.

 

“Yusuf Ziya Paşa’nın Matematik İle ilgili İki Eseri”, (Semiha Betül Bayam ve Müjdat Takıcak ile birlikte), Dört Öge, Yıl 3, Sayı 5, 2014, s. 223-232.

 

“Nerede Hata Yaptık? Doğu’da Bilimin Gerileyişinin Haricî ve Dahilî Nedenleri Üzerine Bir Tartışma-I”, Bilim ve Ütopya, Sayı 250, Nisan 2015, s. 53-64.  

 

“Nerede Hata Yaptık? Doğu’da Bilimin Gerileyişinin Haricî ve Dahilî Nedenleri Üzerine Bir Tartışma-II”, Bilim ve Ütopya, Sayı 251, Mayıs 2015, s. 64-73.

 

“Kalkınma Planları ve Sosyal Bilimler”, Dört Öge, Yıl 4, Sayı 7, Ankara 2015, s. 191-192.

“Büyük Tarih ve Türkiye”, Historia 1923, Sayı 1, Kış 2016, s. 182-183.

 

“Türkiye’de Aydınlanma ve Bilim (Başlangıç Dönemlerine ve Toplumsal Yapısına İlişkin Bir Tartışma)”, Bilim ve Ütopya, Sayı 260, Şubat 2016, s. 28-31.

 

“Bilim Tarihçiliğimizde Yeni Eğilimler”, Rob Iliffe, Bir Disiplinin Gelişim Hikâyesi, Bilim Tarihi, Editör: Melek Dosay Gökdoğan, Çevirenler: Sedef Beşkardeşler, Tarık Tuna Gözütok, Lütfiye Günay, Serpil Kaygın, Tuba Uymaz, Burak Can Serdar, İstanbul 2016, s. 11-23.

 

“Fukahâ Zihniyeti ve Günümüze Yansımaları”, (Parantez), Bilim ve Ütopya, Sayı 262, Nisan 2016, s. 65-66.

 

“Osmanlılar Dönemi’nde Âlim Kimdir?”, (Bilimin Felsefesi ve Tarihi), Bilim ve Ütopya, Sayı 262, Nisan 2016, s. 88.

 

“Materyalizm ve Türk Düşüncesinde Kırılma”, (Parantez), Bilim ve Ütopya, Sayı 263, Mayıs 2016, s. 5.

 

“İslâmcıların Bilim ve Teknolojiyle İmtihanı!”, Bilim ve Ütopya, Sayı 267, Eylül 2016, s. 51-53.

 

“Evrim Kuramı’nın Türkiye’ye Girişi ve Etkileri”, Bilim ve Ütopya, Sayı 269, Kasım 2016, s. 10-19.

 

“A Cronological Overview of Science and Philosophy of Byzantium Between 1300 and 1453”, (Melek Dosay Gökdoğan ile birlikte), Dört Öge, Yıl 5, Sayı 10, Ankara 2016, s. 1-10.

 

“Osmanlı Düşüncesinin Oluşum Dönemi’ne Genel Bir Bakış (Bilgi Toplulukları ve Türleri)”, Historia 1923, Sayı 2, Güz 2016, s. 279-307.

 

“Dünya’da ve Türkiye’de Paratoner Kullanımı ve Tanıtımı”, (İnan Kalaycıoğulları ile birlikte), Bilim ve Ütopya, Sayı 271, Ocak 2017, s. 73-76.

 

“Bilim ve Toplum Çalışmaları Programı”, (Ömer Faik Anlı ile birlikte), herkese bilim-teknoloji, Sayı: 48, 24 Şubat 2017, s. 22.

 

“Hayatî Soru: Bilim ve Teknolojide Neden Geri Kaldık?”, Bilim ve Ütopya, Sayı 273, Mart 2017, s. 73-74.

 

“Bilim ve Din İlişkilerine Yeniden Bakmak”, Bilim ve Ütopya, Sayı 274, Nisan 2017, s. 83-85.

 

“İdeoloji-Bilim İlişkisi Üzerine”, Bilim ve Ütopya, Sayı 275, Mayıs 2017, s. 82.

 

“Osmanlı Rönesans ve Reformu Neden Son Bulmuştur?”, Bilim ve Ütopya, Sayı 276, Haziran 2017, s. 62-66.

 

“Geçmişten Günümüze Türkiye’de Episteme ve Epistemik Cemaatler”, Historia 1923, Sayı 3, Yaz 2017, s. 22-30.

 

“Tarihsel Sosyoloji İle Sosyolojik Tarih Çalışmaları”, Bilim ve Ütopya, Sayı 277, Temmuz 2017, s. 77.

 

“Deneysel Yöntem Nasıl Doğdu?”, Bilim ve Ütopya, Sayı 279, Eylül 2017, s. 84.

 

“Ali Sedad Bey’in İkmâl-i Temyîz’i”, (Çiğdem Özbay ile birlikte), Dört Öğe, Yıl 6, Sayı 11, Ankara 2017, s. 35-65.

 

“Bilim Sosyolojisi”, (Parantez), Bilim ve Ütopya, Sayı 280, Ekim 2017, s. 45.

 

“Evrensel ve Ulusal Tarihçilik Bağlamında Türkiye’de Bilim Tarihi”, Bilim ve Ütopya, Sayı 282, Aralık 2017, s. 72.

 

“Bilim Tarihinde Araştırma ve Yazma Yöntemi”, (İnan Kalaycıoğulları ile birlikte), Dört Öğe, Yıl 6, Sayı 12, Ankara 2017, s. 1-13.

 

“Teknoloji Tarihinin Bir Güçlüğü ve Geçmiş Mühendisliği”, Bilim ve Ütopya, Sayı 283, Ocak 2018, s. 95.

 

“Bilim Sosyolojisi Ne İşe Yarar?”, (Parantez), Bilim ve Ütopya, Sayı 288, Haziran 2018, s. 85.

 

“Yeni Bir Tarih Tezine İhtiyaç Var mı?”, (Parantez), Bilim ve Ütopya, Sayı 289, Temmuz 2018, s. 66-67.

 

“Geç Osmanlı Dönemi Doğa Tarihi Yazınında Evrim Kuramı”, Historia 1923, Sayı 5, Yaz 2018, 220-248.

 

“Tercüme-i Nasâyih-i Eflâtûn-ı İlâhî Üzerine Notlar”, Dört Öğe, Yıl 7, Sayı 13, Ankara 2018, s. 1-9.

 

“Bilim ve Bürokrasi”, Bilim ve Ütopya, Sayı 290, Ağustos 2018, s. 59-60.

 

“İki Ayrı Epistemik Cemaat, İki Farklı Epistemik Eğilim”, Bilim ve Ütopya, Sayı 291, Eylül 2018, s. 50-51.

 

“Bilim Tarihimizi Çatışma Kuramıyla Açıklamak”, Bilim ve Ütopya, Sayı 294, Aralık 2018, s. 68-70.

 

“İslâm ve Türk Uygarlığında Makine Tarihi”, (Melek Dosay Gökdoğan ile birlikte), Dört Öğe, Yıl 7, Sayı 14, Ankara 2018, s. 1-19.

 

“Bilginin Efendileri: Üç Epistemik Cemaat”, Bilim ve Ütopya, Sayı 296, Şubat 2019, s. 60-62.

 

“Âlimler Hem-çeşit Bir Cemaat miydi?”, Bilim ve Ütopya, Sayı 297, Mart 2019, s. 57-58.

 

 

(b) Tercüme

 

George Sarton, “Bilim Tarihi”, (“History of Science”, Encyclopedia Americana, Cilt 24, 1956, s. 413-417), Felsefe Dünyası, Sayı 11, Ankara 1994, s. 69-80.

 

George Sarton, “İbn Sina: Hekim, Bilgin ve Filozof (980-1037)”, (“Avicenna: Physician, Scientist and Philosopher, 980-1037”, Bull. N.Y. Acad. Med. 31, 1953, s. 307-317), Felsefe Dünyası, Sayı 13, Ankara 1994, s. 78-87.

 

“Osmanlı Devleti’nin Kuruluşunun 600. Yıldönümü Münasebetiyle Münîf Paşa Tarafından Yazılan Destân-ı Âl-i ‘Osmân”, (Âdem Akın ile birlikte), Bilge, Cilt 8, Sayı 29, Ankara 2001, s. 25-27.  

 

Ernst Haeckel, “Din ve Bilim Bağlantısı Olarak Monizm, Bir Bilim Adamının İnanç Konusundaki İtirafları”, Türkçe’ye Çevirenler: Bahâ Tevfîk ve Ahmed Nebîl, Bir Sunuş İle Yayıma Hazırlayanlar: Remzi Demir ve Bilal Yurtoğlu, Düşünen Siyaset (Bilim Tarihi), Sayı 16, Ankara 2002, s. 259-293.

 

“Sâlih Zeki Bey’in Journal Asiatique’de Yayımlanan ‘Notation algébrique chez les Orientaux’ Adlı Makalesi”, Ankara Üniversitesi, Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi (OTAM), Sayı 15, Ankara 2004, s. 333-353.

 

 

C. Yönettiği Tezler ve Projeler

 

 

(a)    Tezsiz Yüksek Lisans Projeleri

 

Mustafa Şahin Löklü, “Türkiye’de 1960-1970 Yılları Arasında Beşeri Bilimlere Genel Bir Bakış”, Ankara 2017.

 

Vahap Yıldız, “Türkiye’de Bilim Neden Gelişmiyor?”, Ankara 2017.

 

Sevil Pamirol, “Adalet ve Kalkınma Partisi Bilim ve Teknoloji Politikaları (2002-2018), Toplumsal Değişim ve Dönüşüme Etkileri”, Ankara 2019.

 

 

(b)   Yüksek Lisans Tezleri

 

Ayşe İlen, “Resimli Gazete’de Teslis-i Zâviye Meselesi”, (Prof. Dr. Nesimi Yazıcı ile birlikte), Ankara 2009.

 

Ali Değirmenci, “Salih Zeki Bey’in Hülâsa-i Hesâb-ı İhtimâlî Adlı Eseri ve Olasılığın Türkiye’ye Girişi”, Ankara 2010.

 

Çağlar Karaca, “İbn Haldun’un Mukaddime’sinde Toplumun Yasalarını Keşfeden Bir Düşünce Etkinliği Olarak Tarih”, Ankara 2011.

 

Harun Çakan, “Aristoteles’in Zooloji Eserlerinin ve Kemalüddin Demirî’nin Hayâtü’l-Hayevân Adlı Eserinin İçerik ve Yöntem Açısından Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi”, Ankara 2011.

 

Emre Karacaoğlu, “Hüseyin Remzi Bey ve Hüseyin Hüsnü Bey’in Mikrob Adlı Yapıtı ve Türk Tıp Bilimine Katkıları”, Ankara 2013.

 

Gökhan Doğan, “Münif Paşa’nın İlm-i Tedbîr-i Memleket’inin Türk İktisat Tarihindeki Yeri”, Ankara 2013.

 

Serpil Ahmetkocaoğlu, “Yirmisekiz Çelebizâde Mehmed Saîd Paşa’nın Ferâidü’l-Müfredât’ının Türk Botanik Tarihi’ndeki Yeri”, Ankara 2013.

 

Tarık Tuna Gözütok, “Rifat bin Mehmed Emin’in İlm-i Ahvâl-i Rûh ve Usûl-i Tefekkür Adlı Eserinin Türk Psikoloji Tarihi’ndeki Yeri”, Ankara 2013.

 

Masoumeh Hoseyingholizadeh, “Hoca Tahsin Efendi’nin Psikoloji Yahut İlm-i Ruh Adlı Eseri”, Ankara 2013.

 

Yavuz Selim Dokumacı, “Mehmet Refik Fenmen’de Motorlu Araçlar”, Ankara 2014.

 

Çiğdem Özbay, “Mustafa Satı el-Husrî’nin Etnografya Tarihimizdeki Yeri”, Ankara 2014.

Lütfiye Koç Günay, “Mustafa Şekib Tunç ve Ruhiyat Geleneği”, Ankara 2015.

 

Mehtap Bağlıoğlu, “Ali Vehbi Türküstün’ün Mebâdî-i Fenn-i Rüşeym Adlı Eseri”, Ankara 2015.

 

Hande Özyüksel, “Mustafa Rahmi Balaban’ın Türk Psikoloji Tarihindeki Yeri”, Ankara 2016.

 

Barış Yaşar, “Orhan Mithat ve İktisadi Eleştirinin Türkiye’de Doğuşu”, Ankara 2017.

 

Burak Can Serdar, “Pragmatist Epistemolojinin Fizik ve Sosyolojiye Etkileri”, Ankara 2017.

 

 

(c)    Doktora Tezleri

 

Bilal Yurtoğlu, “Keşfü’z-Zünûn ve Katip Çelebi’nin Bilim Anlayışı”, Ankara 2007.

 

İnan Kalaycıoğlulları, “Cumhuriyet Dönemi’nde Türkiye’de Bilim”, Ankara 2009.

 

Mete Cankaya, “Cumhuriyet Dönemi Teknoloji Tarihi (Tarım Alet ve Makineleri, Demir Çelik ve Demiryolu Teknolojileri)”, Ankara 2013.

 

İrfan Elmacı, “Cumhuriyet Dönemi Teknoloji Tarihi (İlaç, Petrol, Kimyevî Gübre Teknolojileri)”, Ankara 2013.

 

Ömer Faik Anlı, “Pozitivizm Sonrası Karşıt-Bilim Tezleri ve XIX. Yüzyıl Bilim İmgesinin Dönüşümü”, Ankara 2013.

 

Levent Çankaya, “Ali Sedad’ın Kavâ‘idü’t-Tahavvülât fî Harekâti’z-Zerrât Adlı Eseri ve Termodinamiğin Türkiye’ye Girişi”, Ankara 2015.

 

Cüneyt Coşkun, “XVII. Yüzyıl Osmanlı ve Batı Dünyası’nda İktidar-Bilim/İlim İlişkisinin Karşılaştırılması”, Ankara 2015.

 

Tuba Uymaz, “Ptolemaios ve Kopernik Astronomisinin Karşılaştırılması ve Yeni Astronominin Temelleri”, Ankara 2015.

 

Emre Karacaoğlu, “Başbakanlık Osmanlı Arşiv Belgelerine Göre Bakteriyolojihâne-i Şâhâne”, Ankara 2018.

 

Harun Çakan, “XIX. Yüzyılda Alman Doğa Bilimi ve Felsefesinin Osmanlı Düşüncesindeki Yansımaları”, Ankara 2018.

 

Can Abdullah Günay, “XVIII. Yüzyıl Osmanlı Devleti’nde Epistemik Cemaatler ve Modern Bilim Algısının Doğuşu”, Ankara 2018.

 

Anooshirvan Miandji, “Türkiye’de Sözdebilim Uygulamaları Üzerine Bir Çalışma (Türler ve Teknikler)”, Ankara 2019.